Shloka 25
अव्यक्त-प्रबोधः (Awakening to the Unmanifest): The 25th and 26th Principles and Eligibility for Brahma-vidyā
क्रूरताका अभाव (दया), अहिंसा, अप्रमाद (सावधानी), देवता-पितर आदिको उनके भाग समर्पित करना अथवा दान देना, श्राद्धकर्म, अतिथिसत्कार, सत्य, अक्रोध, अपनी ही पत्नीमें संतुष्ट रहना, पवित्रता रखना, कभी किसीके दोष न देखना, आत्मज्ञान तथा सहनशीलता--ये सभी वर्णोंके सामान्य धर्म हैं ।।
brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyās trayo varṇā dvijātayaḥ | atra teṣām adhīkāro dharmeṣu dvipadāṁ vara ||
ပါရာရှရက ကြေညာသည်– «ကြမ်းတမ်းမှုမရှိခြင်း (ကရုဏာ), အဟിംသာ, မပေါ့ဆသော သတိပြုမှု, နတ်များနှင့် ပိတရ (ဘိုးဘွား) တို့အား မိမိအပိုင်းကို ဆက်ကပ်ခြင်း သို့မဟုတ် လှူဒါန်းခြင်း, ရှရဒ္ဓ (śrāddha) ကိစ္စများ, ဧည့်သည်ဧည့်ခံခြင်း, သစ္စာ, အမျက်မထွက်ခြင်း, ကိုယ့်ဇနီး၌သာ ကျေနပ်ခြင်း, သန့်ရှင်းမှု, သူတစ်ပါး၏ အပြစ်ကို မရှာမမြင်ခြင်း, အတ္တမသိ (အတ္မဇ္ဈာန) နှင့် သည်းခံနိုင်ခြင်း—ဤတို့သည် ဝဏ္ဏအားလုံး၏ အထွေထွေဓမ္မဖြစ်၏။ ထို့ပြင် ဗြာဟ္မဏ၊ ခတ္တရိယ၊ ဝိုင်ရှျယ—ဤသုံးဝဏ္ဏသည် ‘နှစ်ကြိမ်မွေးဖွားသူ’ (ဒွိဇ) များဖြစ်၍၊ ဤဓမ္မကိစ္စများတွင် အို လူတို့အထဲက အကောင်းဆုံး၊ သူတို့သည် သင့်လျော်သော အခွင့်အရေးနှင့် အရည်အချင်းကို ပိုင်ဆိုင်ကြ၏»။
पराशर उवाच
Educational Q&A
The verse states that the three twice-born varṇas—Brahmin, Kshatriya, and Vaishya—have adhikāra (eligibility/authority) in the dharmas being discussed, within a broader instruction that emphasizes universal virtues (compassion, non-violence, truth, restraint, purity, self-knowledge, and forbearance) as sustaining principles of righteous life.
In Śānti Parva’s didactic setting, Parāśara is teaching about dharma. This particular verse clarifies who is considered ‘twice-born’ and thus formally eligible for certain dharma-discourses and Vedic-linked duties, while the surrounding passage enumerates general ethical practices presented as common duties.