Shloka 91
Śoka-śamana: Kṛṣṇa’s Consolation and Nārada’s Exempla to Sṛñjaya
Chapter 29
अश्वमेधशतेनेष्टवा राजसूयशतेन च । अददादू रोहितान् मत्स्यान् ब्राह्मणेभ्यो विशाम्पते
aśvamedhaśateneṣṭvā rājasūyaśatena ca | adadād rohitān matsyān brāhmaṇebhyo viśāmpate ||
ဝါယုက ပြောသည်– «ပြည်သူတို့၏ အရှင်သည် အရှွမေဓ ယဇ်တော် တစ်ရာနှင့် ရာဇသုယ ယဇ်တော် တစ်ရာကို ဆောင်ရွက်ပြီးနောက်၊ ‘ရိုဟိတ’ ဟု ခေါ်သော ငါးများကို ဗြာဟ္မဏတို့အား လှူဒါန်း하였다။ ထိုငါးများသည် ရွှေဖြင့် ပြုလုပ်ထားပြီး အရေအတွက် များစွာရှိကာ အလျား ဆယ် ယောဇနာ၊ အမြင့် တစ် ယောဇနာ ဖြစ်하였다။ ဗြာဟ္မဏတို့က မိမိတို့၏ အစိတ်အပိုင်းကို ယူသွားပြီးနောက် ကျန်ရှိသမျှကို အခြားလူများက ခွဲဝေယူကြသည်။» ဤပိုဒ်သည် ကြီးမားသော ယဇ်ပူဇော်မှုနှင့် အလွန်အမင်း လှူဒါန်းခြင်းအားဖြင့် ရာဇသဘောထား၏ စေတနာကို ထင်ရှားစေသကဲ့သို့၊ အဓိက လက်ခံသူများ ပြည့်စုံပြီးနောက် ကျန်လွန်သော ဥစ္စာသည် လူထုအတွင်း ပြန်လည် ဖြန့်ဝေသွားပုံကိုလည်း အရိပ်အမြွက် ပြသည်။
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the dharmic ideal of royal generosity: a king gains merit not only through grand sacrifices but also through abundant giving (dāna), especially to Brāhmaṇas, and wealth is portrayed as something to be redistributed rather than hoarded.
Vāyu describes a king who performed immense ritual acts (a hundred Aśvamedhas and a hundred Rājasūyas) and then donated many large, gold-made ‘rohita’ fish to Brāhmaṇas; whatever remained after they took their portion was subsequently divided among others.