Shloka 89
Śoka-śamana: Kṛṣṇa’s Consolation and Nārada’s Exempla to Sṛñjaya
Chapter 29
“मान्धाताने समरांगणमें राजा अंगार, मरुत्त, असित, गय तथा अंगराज बृहद्रथको भी पराजित कर दिया था ।। यौवनाश्वो यदाज्ारं समरे प्रत्ययुध्यत । विस्फारैर्धनुषो देवा द्यौरभेदीति मेनिरे
Māndhātāne samarāṅgaṇe rājā Aṅgāraṃ Maruttaṃ Asitaṃ Gayaṃ tathā Aṅgarājaṃ Bṛhadrathaṃ ca parājitaṃ kṛtavān. Yauvanāśvo yadā yuddhe samare pratyayudhyata, visphārair dhanuṣo devā dyauḥ-bhedīti meṇire.
ဝါယုက ပြောသည်– စစ်မြေပြင်၌ မန္ဓာတೃ မင်းသည် အင်အားကြီးသော မင်းများဖြစ်သည့် အင်္ဂါရ၊ မာရုတ္တ၊ အစိတ၊ ဂယ နှင့် အင်္ဂပြည်၏ မင်း ဗృဟဒ္ရထ ကိုပါ အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ထိုစစ်ပွဲတွင် ယောဝနာရှွဝ မင်းက ပြန်လည်တိုက်ခိုက်လာသောအခါ၊ သူ၏ လေးကြိုးတင်းကျပ်သံကြီးကို ကြားသော နတ်တို့သည် မိုးကောင်းကင်တောင် ပ裂သွားသကဲ့သို့ ထင်မြင်ကြသည်။ ဤပိုဒ်သည် ရန်သူမင်းများကို နှိမ်နင်းနိုင်သော ရာဇသတ္တိကို ချီးမြှောက်သကဲ့သို့၊ နတ်တို့၏ မျက်စိရှေ့တွင်ပင် မတုန်မလှုပ် ရဲရင့်တည်ကြည်သော က္ଷတ္တရိယ သတ္တိဓာတ်ကိုလည်း ညွှန်ပြသည်။
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the kṣatriya ideal: a ruler’s duty includes courage, steadfast counter-combat, and the capacity to protect and prevail. The gods’ reaction to the bow’s twang elevates martial discipline into a form of renowned excellence—valor that becomes ethically meaningful when aligned with rightful kingship and duty.
Vāyu recounts feats of ancient kings: Māndhātṛ defeats several notable rulers, including Bṛhadratha of Aṅga. Then Yauvanāśva is described fighting in battle; the sound of his bow is so powerful that the gods imagine the sky itself is being split.