Shloka 6
जनक–पराशर संवादः — वर्ण-गोत्र-धर्मविचारः
Janaka–Parāśara: Varṇa, Gotra, and Dharma Inquiry
Devanagari script
प्रसारयित्वेहाड़्ननि कूर्म: संहरते यथा । तद्धद् भूतानि भूतानामल्पीयांसि स्थवीयसाम्
Transliteration
bhīṣma uvāca | prasārayitvehāṅgāni kūrmaḥ saṃharate yathā | tadvad bhūtāni bhūtānām alpīyāṃsi sthavīyasām |
Translation
ဘီရှ္မက မိန့်ကြားသည်— “လိပ်သည် ဤလောက၌ ကိုယ်အင်္ဂါများကို ဖြန့်ထုတ်ပြီး နောက်တဖန် ပြန်လည်ဆုတ်ယူသကဲ့သို့၊ သတ္တဝါအားလုံး၏ ကိုယ်ခန္ဓာတို့သည် အာကာသမှ စ၍ မဟာဘူတ ငါးပါးမှ ပေါ်ထွန်းလာပြီး အချိန်တန်သော် ထိုဓာတ်ကြီးတို့ထဲသို့ပင် ပြန်လည်လျောကျသွားကြ၏။ ထို့ကြောင့် သေးငယ်သိမ်မွေ့သော အစိတ်အပိုင်းတို့သည် ကြီးမားသော အစိတ်အပိုင်းတို့ထဲသို့ စုဝေးသွားပြီး၊ ကိုယ်ခန္ဓာရှိသက်ရှိမှုကို ပေါ်ထွန်းခြင်းနှင့် ပြန်လည်စုပ်ယူခြင်း၏ စက်ဝိုင်းအဖြစ် မြင်ရ၏။”
Word by Word
प्रसारयित्वाhaving extended/spread (out)
प्रसारयित्वा:
Karma
TypeVerb
Rootप्रसारय् (प्र + √सृ)
Formक्त्वा (absolutive/gerund), कर्तरि
इहhere
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
अङ्गानिlimbs
अङ्गानि:
Karma
TypeNoun
Rootअङ्ग
FormNeuter, Accusative, Plural
कूर्मःtortoise
कूर्मः:
Karta
TypeNoun
Rootकूर्म
FormMasculine, Nominative, Singular
संहरतेdraws in, withdraws
संहरते:
Kriya
TypeVerb
Rootसम् + √हृ (संहर)
FormPresent, Indicative, Atmanepada, 3rd, Singular
यथाas, just as
यथा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयथा
तथाso, in the same way
तथा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतथा
भूतानिbeings; elements (as entities)
भूतानि:
Karta
TypeNoun
Rootभूत
FormNeuter, Nominative, Plural
भूतानाम्of beings
भूतानाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootभूत
FormNeuter, Genitive, Plural
अल्पीयांसिsmaller, subtler
अल्पीयांसि:
Visheshana
TypeAdjective
Rootअल्प (comparative stem: अल्पीयस्)
FormNeuter, Nominative, Plural, Comparative
स्थवीयसाम्of the larger/grosser (ones)
स्थवीयसाम्:
Sambandha
TypeAdjective
Rootस्थूल (comparative stem: स्थवीयस्)
FormNeuter, Genitive, Plural, Comparative
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhishmaT
tortoise (kūrma)F
five great elements (pañca mahābhūta)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes