Shloka 4
जनक–पराशर संवादः — वर्ण-गोत्र-धर्मविचारः
Janaka–Parāśara: Varṇa, Gotra, and Dharma Inquiry
स तेषां गुणसंघात: शरीरं भरतर्षभ | सततं हि प्रलीयन्ते गुणास्ते प्रभवन्ति च,भरतश्रेष्ठ! प्राणियोंका शरीर उन्हीं पाँचों महाभूतोंका कार्यसमूह है। वे कार्यरूपमें परिणत भूतगण सदा लीन होते और प्रकट होते रहते हैं
sa teṣāṁ guṇasaṅghātaḥ śarīraṁ bharatarṣabha | satataṁ hi pralīyante guṇās te prabhavanti ca ||
ဘီရှ္မက မိန့်ကြားသည်— “ဘာရတမျိုး၏ နွားထီးတော်မူသောသူရေ၊ ကိုယ်ခန္ဓာသည် ထိုအင်္ဂါရပ်များ၏ ပေါင်းစည်းထားသော အစုအဝေးသာ ဖြစ်၏။ အမှန်တကယ်ပင် ထိုအင်္ဂါရပ်တို့သည် အစဉ်အမြဲ လျောကျလျက်ရှိပြီး အစဉ်အမြဲ ပြန်လည်ပေါ်ထွန်းလျက်ရှိ၏။ ထို့ကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာရှိခြင်းကို ဖွဲ့စည်းခြင်းနှင့် ပျက်လျောခြင်း၏ မရပ်မနား လှုပ်ရှားမှုဟု သိမြင်ကာ ကိုယ်ကို မပြောင်းလဲသော ‘အတ္တ’ ဟု မမှားယွင်းစွာ မယူဆသင့်။”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The body is a temporary aggregate of material constituents that continually arise and dissolve; recognizing this supports detachment and clearer discernment of the self beyond bodily change.
In the Shanti Parva’s instruction to Yudhiṣṭhira, Bhishma explains a philosophical view of embodiment: the body is formed from constituent elements and is perpetually undergoing dissolution and re-formation.