Shloka 14
उशनसः (शुक्रस्य) चरितम् — The Account of Uśanā (Śukra): Yoga, Grievance, and Pacification
निर्जितेनासहायेन हृतराज्येन भारत । अशोचता शत्रुमध्ये बुद्धिमास्थाय केवलाम्
bhīṣma uvāca | nirjitena asahāyena hṛtarājyena bhārata | aśocatā śatrumadhye buddhim āsthāya kevalām naraśvara | asmin viṣaye ekaḥ prācīna itihāsaḥ kathyate; taṃ ekacittaḥ śṛṇu | bharatanandana! pūrvakāle vṛtrāsuraḥ parājitaḥ aiśvarya-bhraṣṭaḥ abhavat | tasya kaścid api sahāyaḥ na avaśiṣṭaḥ | devaiḥ tasya rājyaṃ hṛtam | tādṛśyāṃ daśāyām api saḥ asuraḥ yathā ceṣṭitavān, tasyaiva asyāṃ kathāyāṃ varṇanam | saḥ śatrūṇāṃ madhye api āsaktiśūnya-buddhim āśritya śokaṃ na karoti |
ဘီष္မက မိန့်တော်မူသည်။ အို ဘာရတဝంశသား၊ သူသည် အနိုင်ယူခံရ၍ မိတ်ဖက်မရှိ၊ နိုင်ငံတော်လည်း လုယူခံရသော်လည်း ဝမ်းနည်းမနေခဲ့။ ရန်သူများအလယ်၌ပင် အို မင်းကြီး၊ ကပ်လှမ်းမှုကင်းသော သန့်ရှင်းသည့် ဉာဏ်ကို အားကိုးခဲ့သည်။ ဤအကြောင်းအရာနှင့်ပတ်သက်၍ ရှေးဟောင်းပုံပြင်တစ်ပုဒ်ရှိ၏—စိတ်တစ်ချက်တည်းဖြင့် နားထောင်လော့။ ရှေးကာလ၌ ဝෘတြာဆုရ (Vṛtrāsura) သည် အနိုင်ယူခံရ၍ အာဏာမှ ကျဆုံးခဲ့သည်; ကူညီသူမကျန်တော့ဘဲ နတ်တို့က သူ၏ နိုင်ငံကို သိမ်းယူခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ထိုအခြေအနေ၌ပင် ထိုအဆုရ၏ ကြိုးပမ်းပုံကို ဤနေရာတွင် ဖော်ပြသည်—ရန်သူများကြား၌ ရပ်တည်လျက် ကပ်လှမ်းမှုကင်းသော စိတ်ဉာဏ်ကို ထိန်းထားသဖြင့် ဝမ်းနည်းခြင်းထဲသို့ မကျရောက်ခဲ့။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Even when one is defeated, abandoned, and dispossessed, grief is not inevitable: by taking refuge in pure, unattached discernment (kevalā buddhi) and relinquishing clinging (āsakti), one can remain steady amid enemies and adversity.
Bhishma introduces an ancient illustrative episode: Vṛtrāsura, after being defeated and stripped of his realm by the gods, stands among enemies without lamentation. The text sets up his conduct as a model for how to act when fortune and power collapse.