Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

Jvarotpatti — The Origin and Distribution of Jvara

Fever

दर्शनं श्रवर्णं घ्राणं स्पर्शनं रसन॑ तथा । उपपच्त्या गुणान्‌ विद्धि पजच पठचसु पठचधा

darśanaṁ śravaṇaṁ ghrāṇaṁ sparśanaṁ rasanaṁ tathā | upapattayā guṇān viddhi pañca pañcasu pañcadhā ||

အသိတက ပြောသည်– မြင်ခြင်း၊ ကြားခြင်း၊ နံ့ခံခြင်း၊ ထိတွေ့ခြင်း၊ အရသာခံခြင်း—ဤတို့သည် မျက်စိမှစ၍ အာရုံငါးပါး၏ သက်ဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်များဖြစ်သည်။ သေချာသော အကြောင်းပြချက်ဖြင့် ဤတို့ကို အာရုံတို့၏ “ဂုဏ်” (လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်း) ဟု နားလည်လော့။ အာရုံငါးပါးသည် အာရုံဝတ္ထုငါးမျိုးနှင့် ဆက်နွယ်၍ ဤသိမြင်မှု လုပ်ရပ်ငါးမျိုးအဖြစ် သီးခြားသီးခြား တည်ရှိနေသည်။

दर्शनम्seeing/vision
दर्शनम्:
Karta
TypeNoun
Rootदर्शन
FormNeuter, Nominative, Singular
श्रवणम्hearing
श्रवणम्:
Karta
TypeNoun
Rootश्रवण
FormNeuter, Nominative, Singular
घ्राणम्smelling
घ्राणम्:
Karta
TypeNoun
Rootघ्राण
FormNeuter, Nominative, Singular
स्पर्शनम्touching
स्पर्शनम्:
Karta
TypeNoun
Rootस्पर्शन
FormNeuter, Nominative, Singular
रसनम्tasting
रसनम्:
Karta
TypeNoun
Rootरसन
FormNeuter, Nominative, Singular
तथाand/likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
उपपत्त्याby reasoning/with justification
उपपत्त्या:
Karana
TypeNoun
Rootउपपत्ति
FormFeminine, Instrumental, Singular
गुणान्qualities/functions
गुणान्:
Karma
TypeNoun
Rootगुण
FormMasculine, Accusative, Plural
विद्धिknow (you should know)
विद्धि:
TypeVerb
Rootविद्
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada

असित उवाच

A
Asita
F
five senses (eye etc.)
F
five sense-objects (implicit)

Educational Q&A

The verse classifies perception into five sensory operations and urges the listener to understand—through reasoning—that these operations are the functional qualities of the senses, a step toward discerning the self from sensory activity.

In a didactic discourse in the Śānti Parva, Asita explains a philosophical analysis of the senses and their modes of operation, guiding the audience toward reflective understanding and restraint.