Shloka 45
कपिलगोसंवादे गृहस्थ-त्यागधर्मयोः प्रमाण्यविचारः
Kapila–Cow Dialogue: Authority of Householder and Renunciant Dharmas
कालेन महतागच्छत् स तु वाराणसी पुरीम् । विक्रीणन्तं च पण्यानि तुलाधारं ददर्श सः
kālena mahatā gacchat sa tu vārāṇasīṃ purīm | vikrīṇantaṃ ca paṇyāni tulādhāraṃ dadarśa saḥ ||
အချိန်အတော်ကြာပြီးနောက် သူသည် ဝါရာဏသီမြို့သို့ ရောက်လာ၏။ ထိုနေရာတွင် သူသည် တုလာဓာရကို မြင်၏—ချိန်ခွင်ကိုင်၍ ကုန်ပစ္စည်းများကို ချိန်တွယ်ကာ ရောင်းချနေသော ကုန်သည်တစ်ဦးဖြစ်၏။ ဤမြင်ကွင်းသည် တိတ်တဆိတ်ပင် သီလဓမ္မသည် သာမန်အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းအတွင်း၌ပင် နေထိုင်နိုင်ကြောင်းကို မေးခွန်းတင်ပေးသည်။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse sets up an ethical reflection: dharma is not confined to ascetics or kings; it can be encountered in ordinary social roles such as trade, where honesty, fairness, and right measure (symbolized by the balance) become moral touchstones.
After a long time, the protagonist reaches Vārāṇasī and notices a merchant weighing and selling goods—a ‘tulādhāra’. This sight introduces a forthcoming discussion or exemplum centered on conduct and righteousness in worldly life.