Shloka 14
Bhūta-guṇa-saṃkhyāna
Enumeration of the Properties of the Elements and Cognitive Faculties
न चात्मा शक््यते द्रष्टमिन्द्रिये: कामगोचरै: । प्रवर्तमानैरनये दुष्करैरकृतात्मभि:
na cātmā śakyate draṣṭum indriyaiḥ kāmagocaraiḥ | pravartamānair anaye duṣkarair akṛtātmabhiḥ ||
ဗျာသက မိန့်ကြားသည်—အတ္တ (အတွင်းရှိ ကိုယ်တိုင်) ကို အင်္ဒြိယများဖြင့် အမှန်တကယ် မမြင်နိုင်။ အင်္ဒြိယတို့သည် ကာမ၏ လယ်ကွင်း၌ လှုပ်ရှားသွားလာကြသည်။ ထိုအင်္ဒြိယများက မှားယွင်းရာလမ်းသို့ ပြေးလွှား၍ မတည်ငြိမ်၊ ထိန်းချုပ်ရန် ခက်ခဲလာသောအခါ—အထူးသဖြင့် ကိုယ်ကို မအုပ်ချုပ်နိုင်သေးသူတို့အတွက်—အတွင်းအမှန်တရားကို တိုက်ရိုက်မြင်ခြင်း မဖြစ်နိုင်တော့သည်။
व्यास उवाच
Educational Q&A
Self-knowledge is not attained through sense-driven experience, because the senses naturally chase desire and can lead one into error. Therefore, discipline (self-mastery and restraint of the senses) is presented as a prerequisite for perceiving the Ātman.
In the didactic setting of Śānti Parva, Vyāsa delivers instruction on inner discipline and the limits of sensory cognition, emphasizing that those lacking self-control (akṛtātmā) cannot gain direct insight into the Self while the senses remain active in desire’s domain.