Shloka 10
Gārhasthya-Śreṣṭhatā and Kṣatriya-Daṇḍadhāraṇa
Householder Primacy and the Royal Duty of Punishment
यज्ञो विद्या समुत्थानमसंतोष: श्रयं प्रति । दण्डधारणमुग्रत्वं प्रजानां परिपालनम्
yajño vidyā samutthānam asantoṣaḥ śriyaṃ prati | daṇḍadhāraṇam ugrātvaṃ prajānāṃ paripālanam ||
ဗျာသက မိန့်ကြားသည်– «ယဇ္ဉ၊ ပညာလေ့လာမှု၊ တက်ကြွသော ကြိုးပမ်းမှု (ရန်သူကို ချီတက်တိုက်ခိုက်ခြင်းအပါအဝင်)၊ ရာဇသုခနှင့် ကံကောင်းမှုကို ရရှိသော်လည်း မပျင်းရိမကျေနပ်ဘဲ နေခြင်း၊ ဒဏ္ဍာကို ကိုင်ဆောင်ရန် အမြဲအသင့်ရှိခြင်း၊ ကြမ်းတမ်းသတ္တိ၊ နှင့် ပြည်သူတို့ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခြင်း—ဤအရာတို့သည် ဘုရင်တို့၏ အဓိကတာဝန်များ ဖြစ်သည်။ ကောင်းမွန်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်လျှင် ဤလောကနှင့် နောက်လောက နှစ်ပါးလုံး၌ အကျိုးစီးပွားကို ရစေသည်»။
व्यास उवाच
Educational Q&A
A ruler’s dharma is a balanced discipline: religious responsibility (yajña), education (vidyā), energetic initiative (samutthāna), vigilance against complacency in power (asantoṣa toward śrī), firm law-enforcement (daṇḍadhāraṇa), and above all the protection and welfare of the people (prajā-paripālana).
In the Shānti Parva’s instruction on governance, Vyāsa enumerates key royal duties, outlining the qualities and actions expected of kṣatriya rulers as part of rajadharma.