Shanti Parva Adhyaya 227 Shloka 52 - Mahabharata | Burmese | Vedapath

Vyasa

←Previous VerseNext Verse→

Shloka 52

ब्राह्मणस्य पूर्वतरा वृत्तिः — The Earlier Ideal Conduct of a Brahmana

River-of-Saṃsāra Metaphor

Devanagari script

बाण: कार्तस्वरो वल्लिविश्वदंष्टो5थ नैऋति: | संकोचो<5थ वरीताक्षो वराहाश्वो रुचिप्रभ:

Transliteration

bāṇaḥ kārtasvaro valliviśvadaṃṣṭo ’tha nairṛtiḥ | saṃkoco ’tha varītākṣo varāhāśvo ruciprabhāḥ ||

Translation

ဘီရှ္မက ဆို၏— «(ဤတို့သည်) အမည်များဖြစ်သည်—ဗာဏ၊ ကာရ္တသ္ဝရ၊ ဝလ္လိ-ဝိရှ္ဝဒံဋ္ဌ၊ နှင့် နೈဋ္ဍတိ; ထို့ပြင် စံကိုချ၊ ဝရီတာက္ṣ၊ ဝရာဟာရှ္ဝ၊ နှင့် ရုချိပြဘာ»။ ဤအပိုင်းတွင် ဘီရှ္မသည် သတ်မှတ်ထားသော ပုံစံဖြင့် အမည်များကို ဆက်လက်စာရင်းပြုကာ ဓမ္မသင်ကြားမှုအတွင်း တိကျသော အမည်ခေါ်ဆိုမှုကို ထိန်းသိမ်းသည့် အစဉ်အလာကို ကာကွယ်ထားသည်—အမည်များကို မှန်ကန်စွာ သိမှတ်ခြင်းကို စည်းကမ်းရှိသော ဗဟုသုတနှင့် ပူဇော်-ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ အစီအစဉ်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ရပ်ဟု သဘောထားသောကြောင့်ပင်။

Word by Word

बाणःarrow; (name) Bāṇa

कार्तस्वरःKārtasvara (gold); (name) Kārtasvara

वल्लिविश्वदंष्टःValliviśvadaṃṣṭa (name; lit. 'having all-fang(s) like creepers')

अथand then; also

नैऋतिःNairṛti (name; relating to Nirṛti / the southwest)

संकोचःcontraction; (name) Saṃkoca

अथand then; also

वरीताक्षःVarītākṣa (name; lit. 'having varīta-like eyes')

वराहाश्वःVarāhāśva (name; lit. 'boar-and-horse')

रुचिप्रभःRuciprabha (name; 'splendor of radiance')

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhīṣma

Bāṇa

Kārtasvara

Valli-viśvadaṃṣṭa

Nairṛti

Saṃkoca

Varītākṣa

Varāhāśva

Ruciprabhā

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Meter (Chandas)

Sandhi Notes

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse functions as part of a dharma-style transmission where exact naming and orderly listing are treated as a form of disciplined knowledge—supporting remembrance, classification, and the integrity of the tradition being taught.

What is happening in the narrative?

Bhīṣma is continuing an enumerative passage, reciting a sequence of specific names/epithets. The verse is not argumentative but catalogic, preserving a received list within his instruction in the Śānti Parva.