Shloka 20

अध्याय २२० — बलिवासवसंवादः

Bali–Vāsava Dialogue on Kāla and Steadfastness

Devanagari script

विक्रम्य घोरे तपसि ब्राह्मण: संशितव्रत: । कालाकाड्क्षी चरेललोकान्‌ निरपाय इवात्मवान्‌

Transliteration

bhīṣma uvāca | vikramya ghore tapasi brāhmaṇaḥ saṃśitavrataḥ | kālākāṅkṣī carel lokān nirapāya ivātmavān |

Translation

ဘီရှ္မက မိန့်ကြားသည်—ကောင်းစွာ ချွန်ထက်အောင် ထိန်းသိမ်းထားသော ဝရတများဖြင့် တည်ကြည်သော ဗြာဟ္မဏသည် ပြင်းထန်သော တပသ၌ အားထုတ်ရမည်။ ကိုယ်တိုင်ထိန်းချုပ်မှုဖြင့် ကမ္ဘာလောကတို့ကို လှည့်လည်ကာ (သေချိန်) ကံကြမ္မာသတ်မှတ်ထားသော အချိန်ကို စောင့်ဆိုင်းရမည်—အန္တရာယ်ကင်းသကဲ့သို့ တည်ငြိမ်၍ မလှုပ်ရှားမပျက်၊ အတားအဆီးကင်းစွာ နေရမည်။

Word by Word

• विक्रम्य: having exerted/striven
• Type: Verb
• Root: वि-क्रम्
• Form: ल्यप् (absolutive/gerund), कर्तरि

• घोरे: in severe/terrible
• घोरे: Adhikarana
• Type: Adjective
• Root: घोर
• Form: Neuter, Locative, Singular

• तपसि: in austerity
• तपसि: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: तपस्
• Form: Neuter, Locative, Singular

• ब्राह्मणः: a Brahmin
• ब्राह्मणः: Karta
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• संशितव्रतः: one whose vows are sharpened/firm; of strict vows
• Type: Adjective
• Root: संशित-व्रत
• Form: Masculine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle) + subanta

• कालाकाङ्क्षी: awaiting the (appointed) time (of death)
• Type: Adjective
• Root: काल-अकाङ्क्षिन्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• चरेत्: should wander
• Type: Verb
• Root: चर्
• Form: विधिलिङ् (optative), present-system, 3rd, Singular, Parasmaipada

• लोकान्: worlds/regions; the world
• लोकान्: Karma
• Type: Noun
• Root: लोक
• Form: Masculine, Accusative, Plural

• निरपायः: free from danger/obstacle
• Type: Adjective
• Root: निरपाय
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• इव: as if/like
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• आत्मवान्: self-possessed; disciplined
• Type: Adjective
• Root: आत्मवत्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhishma
• Brahmin (brāhmaṇa)
• kāla (Time/death)