Shloka 14
नच तै: स्पृश्यते भावैर्न ते तेन महात्मना | सरजस्को5रजस्कश्न नैव वायुर्भवेद् यथा
na ca taiḥ spṛśyate bhāvair na te tena mahātmanā | sa-rajasko 'rajaskaś ca naiva vāyur bhaved yathā ||
ဘီရှ္မက မိန့်ကြားသည်– «မဟာအတ္တ (ကြီးမြတ်သော ကိုယ်တော်) သည် ထိုအခြေအနေများကြောင့် မထိခိုက်၊ ထိုအခြေအနေများဖြင့်လည်း အပြည့်အဝ သတ်မှတ်ခံရခြင်း မရှိ။ ဖုန်ထူထဲတွင် လှုပ်ရှားနေသော်လည်း လေသည် ဖုန်ဖြင့် တကယ်တမ်း မလိမ်းကျံသကဲ့သို့၊ သို့ရာတွင် လက်တွေ့အရ အလုံးစုံ မထိတွေ့ဟုလည်း မဆိုနိုင်သကဲ့သို့—ထိုနည်းတူ ရာဇသ၊ တာမသ စသည့် ဂုဏ်သဘောများကြောင့် အတ္တသည် အနှစ်သာရအရ မညစ်ပတ်သော်လည်း ကိုယ်ရှိဘဝတွင် ၎င်းတို့၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုကြောင့် ဆက်နွယ်သကဲ့သို့ ပေါ်လွင်သည်»။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The Self (ātman) is intrinsically beyond the guṇas and their moods (rajas, tamas, etc.). It is not essentially stained by them, though in embodied experience it seems associated with them through their observable effects—like wind amid dust.
In Śānti Parva, Bhishma instructs Yudhishthira on liberation-oriented ethics and self-knowledge. Here he uses the analogy of wind and dust to clarify how the Self relates to mental qualities: appearing connected, yet not truly contaminated.