Shloka 4
प्रजापतयः देवगणाश्च दिशि-दिशि स्थिताः ऋषयः
Prajāpatis, Deva-Groups, and the Ṛṣis Assigned to the Directions
यत्कारणं यत्र विधि: प्रवृत्तो ज्ञाने फलं यत्प्रवदन्ति विप्रा: । यन्मन्त्रशब्दैरकृतप्रकाशं तदुच्यतां मे भगवन् यथावत्
yatkāraṇaṁ yatra vidhiḥ pravṛtto jñāne phalaṁ yatpravadanti viprāḥ | yanmantraśabdair akṛtaprakāśaṁ taducyatāṁ me bhagavan yathāvat, bhagavan ||
ဘီရှ္မက ပြောသည်— “အရှင်မြတ်၊ ဤလောက၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်သော၊ ဝေဒက သတ်မှတ်ထားသည့် ကမ္မနှင့် စည်းကမ်းများကို ထမ်းဆောင်ရခြင်း၏ ရည်ရွယ်ရာဖြစ်သော၊ ပညာရှိ ဗြာဟ္မဏတို့က စစ်မှန်သော ဉာဏ်ဖြင့် ရရှိသည့် အကျိုး (ပရဗြဟ္မ/ပရမာတ္မာ) ဟု ကြေညာသော၊ ထို့ပြင် ဝေဒမန္တရစကားလုံးများဖြင့်သာ အပြည့်အဝ မဖော်ထုတ်နိုင်သေးသော ထာဝရသတ္တဝါတရားကို ကျွန်ုပ်အား မှန်ကန်ပြည့်စုံစွာ မိန့်ကြားပါ”။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse frames the highest Reality (Brahman/Paramatman) as the ultimate cause, the true goal behind Vedic injunctions, and the supreme fruit of knowledge—yet not something exhaustively captured by mantra-words alone. It points toward realization that transcends mere verbal or ritual formulation.
In the Shanti Parva’s instruction setting, Bhishma addresses a revered teacher as “Bhagavan” and requests a precise exposition of the eternal principle: why rituals are performed, what sages call the result of knowledge, and what remains only partially disclosed by Vedic mantras.