Mahabharata — Shanti Parva, Shloka 33
Adhyāya 180: Jīva, Śarīra, and the Fire Analogy (भृगु–भरद्वाज संवादः)
अपगतमसुखार्थमी हनार्थ- रुपगतबुद्धिरवेक्ष्य चात्मसंस्थम् । तृषितमनियतं मनो नियम्तुं व्रतमिदमाजगरं शुचिश्ष॒रामि
apagata-masukha-artham īhanārtha-rūpagata-buddhir avekṣya cātma-saṁstham | tṛṣitam aniyataṁ mano niyantuṁ vratam idam ājagaraṁ śuciḥ śrāmi ||
ဘိဿမက ပြောသည်— «ပျော်ရွှင်မှုဟု ထင်ရှားစွာ လိုက်လံရှာဖွေသော်လည်း နောက်ဆုံးတွင် ဒုက္ခသို့သာ ဆောင်ကြဉ်းသည့် အလိုဆန္ဒများနှင့် အရာဝတ္ထုအားလုံးမှ ဉာဏ်အမြင်က လှည့်ထွက်သွားပြီး၊ အတ္တမ၌ တည်နေသော မဟာပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးကို မြင်တွေ့ရာမှ ငါသည် အမြင်သစ်ကို ရရှိ하였다။ ထို့ကြောင့် တဏှာကြောင့် ဆာလောင်လှုပ်ရှားနေသော မထိန်းချုပ်နိုင်သေးသည့် စိတ်ကို အုပ်ချုပ်ရန် ငါသည် စိတ်သန့်ရှင်းစွာဖြင့် «အာဇဂရဝရတ» (ājagara-vrata) — တိတ်ဆိတ်တည်ငြိမ်ခြင်းနှင့် မဖမ်းဆုပ်ခြင်း၏ ဝရတကို ခံယူသည်။»
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Craving-driven pursuits that promise pleasure often culminate in suffering; by recognizing this and cultivating dispassion, one should restrain the restless mind through disciplined observance—here symbolized by the ājagara-vrata, a practice of non-grasping and inner steadiness.
Bhishma reports that, after observing a self-abiding renunciant who is detached from painful worldly aims, he gains clarity and adopts the ‘python-vow’ as a method to subdue his own thirsting, uncontrolled mind.