Shloka 43
अव्यक्त-मानस-सृष्टिवादः
Doctrine of Creation from the Unmanifest ‘Mānasa’
यन्निमित्तं भवेच्छोकस्तापो वा दुःखमेव च । आयासो वा यतो मूलमेकाज्रमपि तत् त्यजेत्
yan-nimittaṁ bhavec chokaḥ tāpo vā duḥkham eva ca | āyāso vā yato mūlam ekāgram api tat tyajet ||
ဝမ်းနည်းခြင်း၊ ပူလောင်သောဒုက္ခ၊ သို့မဟုတ် ဆင်းရဲခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သမျှ—ထို့ပြင် အလွန်အကျွံ ပင်ပန်းအားထုတ်ရခြင်း၏ အမြစ်ဖြစ်သမျှ—အားလုံးကို စွန့်ပစ်သင့်၏၊ တစ်ချက်တည်း စူးစိုက်ကပ်ငြိထားသော ချိတ်ဆက်မှု တစ်ခုတည်းသာ ဖြစ်စေကာမူ။ သင်ခန်းစာသည် ဒုက္ခ၏ အကျိုးကိုသာ ခံမနေဘဲ သောက၏ မျိုးစေ့ကို ဖြတ်တောက်ရန် တိုက်တွန်းသည်။
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
Identify the root-cause of grief and suffering—especially a single, tightly held fixation—and abandon it. The verse emphasizes preventive ethics: remove the source rather than repeatedly coping with the pain it generates.
In Śānti Parva’s didactic setting, a Brahmin speaker offers counsel on how to live without being driven into sorrow and exhaustion. The instruction is framed as practical guidance: relinquish whatever reliably produces distress, even if it seems small or personally cherished.