Shloka 48
Adhyāya 166: Kṛtaghna-doṣa (कृतघ्नदोषः) — the fault of ingratitude and the limits of expiation
तया स काये निर्दग्धे मृत्युं वा प्राप्प शुद्धयति । लोकांश्व लभते विप्रो नान्न्यथा लभते हि सः
tayā sa kāye nirdagdhe mṛtyuṃ vā prāpya śuddhyati | lokāṃś ca labhate vipro nānyathā labhate hi saḥ ||
ဘီရှ္မက ဆို၏—ထို (ပူထားသော အရက်) ကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာ မီးလောင်သွားလျှင်၊ ထိုကြောင့် သေသွားစေကာမူ သက်ရှင်ကျန်စေကာမူ သန့်စင်သွားသည်။ ထိုသို့ သန့်စင်ပြီးမှသာ ထိုဗြာဟ္မဏသည် သန့်ရှင်းသော လောကများကို ရရှိနိုင်သည်။ မဟုတ်လျှင် အမှန်တကယ် မရရှိနိုင်။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that grave transgressions require a corresponding expiation (prāyaścitta). Only through genuine purification—here described as a severe penance involving bodily burning or even death—can a brāhmaṇa regain eligibility for ‘pure worlds’; without purification, such spiritual attainment is denied.
In Śānti Parva, Bhīṣma is instructing Yudhiṣṭhira on dharma and expiations. Here he states a rule about purification after the sin of drinking liquor: if the offender drinks it heated so that the body is scorched (and whether he dies or survives), he is considered purified; only then can he attain higher realms.