Shloka 29
Adhyāya 166: Kṛtaghna-doṣa (कृतघ्नदोषः) — the fault of ingratitude and the limits of expiation
यदेकरात्रेण करोति पाप॑ निकृष्टवर्ण ब्राह्मण: सेवमान: । स्थानासनाभ्यां विहरन् व्रती स त्रिभिर्वर्ष: शमयेदात्मपापम्
yad ekarātreṇa karoti pāpaṁ nikṛṣṭavarṇa brāhmaṇaḥ sevamānaḥ | sthānāsanābhyāṁ viharan vratī sa tribhir varṣaiḥ śamayet ātmapāpam ||
ဘိဿမက ပြောသည်။ ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးက အဆင့်နိမ့်သော လူတစ်ယောက်ကို တစ်ညတည်းပင် ဝန်ဆောင်လျှင်၊ သို့မဟုတ် တစ်နေရာတည်းတွင် အတူနေခြင်း၊ တစ်အာသနတည်းတွင် အတူထိုင်ခြင်းဖြင့် ပေါင်းသင်းလျှင် သီလပိုင်းဆိုင်ရာ အညစ်အကြေးတစ်ရပ်ကို ခံရသည်။ စည်းကမ်းဝတ် (ဝြတ) ကို ထိန်းသိမ်းကာ မြေပြင်ပေါ် လှည့်လည်သွားလာနေထိုင်ခြင်းဖြင့် ထိုအပြစ်ကို သုံးနှစ်အတွင်း ငြိမ်းသတ်၍ ဖယ်ရှားနိုင်သည်။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse presents a dharma-śāstric idea of moral taint arising from intimate association (service, sharing place/seat) with someone deemed socially degraded, and prescribes a specific prāyaścitta: sustained vow-observance and wandering for three years to neutralize the incurred sin.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma and expiation, Bhishma continues advising Yudhiṣṭhira by citing a rule-like statement: even brief association can generate demerit under certain purity norms, and he states the corresponding remedy and its duration.