Shloka 17
Śaraṇāgata-Atithi-Dharma in the Kapota Narrative (कपोत-आख्यानम्—शरणागतधर्मः)
सरांसि सरितश्लैव कूपा: प्रस्रवणानि च । हतत्विषो न लक्ष्यन्ते निसर्गाद् दैवकारितात्,बड़े-बड़े सरोवर, सरिताएँ, कूप और झरने भी उस दैवविहित अथवा स्वाभाविक अनावृष्टिसे श्रीहीन होकर दिखायी ही नहीं देते थे
sarāṃsi saritaś caiva kūpāḥ prasravaṇāni ca | hatatviṣo na lakṣyante nisargād daivakāritāt ||
ဘီရှ္မက မိန့်ကြားသည်– ကြီးမားသော ရေကန်များ၊ မြစ်များ၊ ရေတွင်းများနှင့် တောင်ရေစိမ့်များပင် ယခင်ကဲ့သို့ မမြင်ရတော့ဘဲ၊ သဘာဝလမ်းစဉ်အရ ဖြစ်စေ၊ ကံကြမ္မာက ချမှတ်စေသောအတိုင်း ဖြစ်စေ၊ ထိုမိုးခေါင်မှုကြောင့် ၎င်းတို့၏ တောက်ပမှုနှင့် ပြည့်ဝမှုသည် ချိုးဖျက်ခံခဲ့ရသည်။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the vulnerability of even essential natural supports (water sources) to forces described as natural (nisarga) or fate-ordained (daiva). Ethically, it encourages humility and steadiness in adversity, and cautions rulers and communities to recognize limits of control while responding responsibly to suffering.
Bhishma is describing a time of severe drought: lakes, rivers, wells, and springs have lost their visible fullness and sheen, becoming so diminished that they scarcely appear. The scene sets a backdrop of widespread hardship and environmental collapse.