Śaraṇāgatapālana—Prastāvanā
Protection of the Refuge-Seeker: Opening of the Kapota Narrative
नित्यमुद्यतदण्ड: स्यान्नित्यं विवृतपौरुष: । अच्छिद्रश्छिद्रदर्शी च परेषां विवरानुग:
nityam udyatadaṇḍaḥ syān nityaṁ vivṛtapauruṣaḥ | acchidraś chidradarśī ca pareṣāṁ vivarānugaḥ ||
ဘီရှ္မက ဆိုသည်— မင်းသည် အမြဲတမ်း ဒဏ္ဍ (အပြစ်ပေးခြင်း) ကို ကိုင်ဆောင်အသုံးချရန် အသင့်ရှိရမည်၊ အမြဲတမ်း သတ္တိနှင့် ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုကို ထင်ရှားစွာ ပြရမည်။ ကိုယ့်ဘက်တွင် အပေါက်အဟာ (အားနည်းချက်) မရှိစေရ၊ ရန်သူဘက်၏ အားနည်းချက်များကို အမြဲစောင့်ကြည့်ရမည်။ ရန်သူ၏ အားနည်းချက်ကို တွေ့ရှိလျှင် ထိုအပေါက်ထဲသို့ ချက်ချင်း ထိုးဖောက်နှိမ်နင်းရမည်။
भीष्म उवाच
Bhīṣma teaches rājadharma: effective rule requires constant readiness to enforce law (daṇḍa), visible courage and initiative, self-discipline to avoid internal weaknesses, and strategic vigilance to exploit an adversary’s vulnerabilities when necessary.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on kingship and governance. Here he gives a concise maxim on maintaining order through daṇḍa, strengthening one’s own position, and monitoring enemies for openings.