Previous Verse
Next Verse

Shloka 37

आपद्धर्मनिर्णयः — विश्वामित्र-श्वपचसंवादः

Apaddharma Determination: Dialogue of Viśvāmitra and the Śvapaca

गतं मां सहसा भूमिं नकुलो भक्षयिष्यति

gataṁ māṁ sahasā bhūmiṁ nakulo bhakṣayiṣyati

ဘိဿမက ပြောသည်– «ငါ ပျောက်ကွယ်သွားလျှင် မြေကြီးကို ‘နကူလာ’ က ချက်ချင်းပင် စားသုံးဖျက်ဆီးလိမ့်မည်»။ အကြောင်းအရာအရ ဤစကားသည် စိုးရိမ်သတိပေးချက်တစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး၊ ဓမ္မကို ထိန်းသိမ်းသော အကြီးအကဲ သို့မဟုတ် အုပ်ထိန်းသူ ပျောက်ကွယ်သွားသောအခါ ထိန်းမနိုင်သော လှုပ်ရှားမှုများ—ဤနေရာတွင် အမည်တစ်ခုဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသည့် အင်အား—က နိုင်ငံတော်ကို လျင်မြန်စွာ အ乱နှောင့်အယှက်နှင့် အန္တရာယ်သို့ ဆွဲခေါ်နိုင်ကြောင်း ဆိုလိုသည်။

गतंgone (having gone)
गतं:
Karma
TypeAdjective
Rootगम् (गत-)
FormMasculine, Accusative, Singular
माम्me
माम्:
Karma
TypeNoun
Rootअस्मद्
Form—, Accusative, Singular
सहसाsuddenly, hastily
सहसा:
Karana
TypeIndeclinable
Rootसहसा
भूमिम्to the ground / on the ground
भूमिम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभूमि
FormFeminine, Accusative, Singular
नकुलःNakula
नकुलः:
Karta
TypeNoun
Rootनकुल
FormMasculine, Nominative, Singular
भक्षयिष्यतिwill eat/devour
भक्षयिष्यति:
Kriya
TypeVerb
Rootभक्ष्
FormSimple Future (Luṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
N
Nakula
B
bhūmi (earth/realm)

Educational Q&A

The verse warns that when a restraining, dharma-aligned authority disappears, the realm can quickly fall prey to destructive forces; stability in governance requires continuity, self-control, and safeguards against sudden disorder.

Bhīṣma, speaking in the Śānti Parva’s instruction-setting, utters a foreboding remark that after his departure the earth/kingdom will be rapidly ‘devoured’ by Nakula—framing a concern about what follows once he is no longer present to steady events.