Mahabharata — Shanti Parva, Shloka 16
Kośa-saṃjanana and Subtle Dharma
Treasury Formation and Fine-Grained Ethics
अयुद्धयमानस्य वधो दारामर्ष: कृतघ्नता | ब्रह्मवित्तस्य चादानं नि:शेषकरणं तथा
ayuddhayamānasya vadho dārāmarṣaḥ kṛtaghnatā | brahmavittasya cādānaṃ niḥśeṣakaraṇaṃ tathā ||
ဘီṣ္မက မိန့်တော်မူသည်— «မတိုက်ခိုက်နေသူကို သတ်ခြင်း၊ အခြားသူ၏ ဇနီးကို အဓမ္မပြုခြင်း၊ ကျေးဇူးမသိခြင်း၊ ဗြဟ္မကို သိမြင်သူ (ဂုဏ်သရေရှိသော ဘြာဟ္မဏ) ၏ ဥစ္စာကို လုယူခြင်း၊ ထို့အပြင် တစ်ဦး၏ အရာအားလုံးကို အကုန်အစင် ချွတ်ယူခြင်း—ဤအမှုတို့သည် ဓားပြတို့အတွင်း၌ပင် ရှုတ်ချခံရသော အပြစ်များ ဖြစ်သည်»။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma lists certain acts—killing a non-combatant, violating another’s wife, ingratitude, seizing a holy/learned person’s wealth, and stripping someone of all possessions—as gravely adharmic, so blameworthy that even criminals condemn them; the teaching is to renounce such conduct as fundamentally unrighteous.
In Śānti Parva’s instruction on dharma after the war, Bhīṣma advises Yudhiṣṭhira by enumerating behaviors that must be avoided; here he emphasizes moral limits that apply even in contexts of conflict and power.