Shloka 39
Kośa, Bala, and Maryādā: Treasury, Capacity, and Enforceable Limits (कोश-बल-मर्यादा)
यज्ञार्थमन्यद् भवति यज्ञो<न्यार्थस्तथा पर: | यज्ञस्यार्थार्थमेवान्यत् तत् सर्व यज्ञसाधनम्
yajñārtham anyad bhavati yajño 'nyārthas tathā paraḥ | yajñasyārthārtham evānyat tat sarvaṁ yajñasādhanam ||
ယဇ္ဈအတွက် ရှိနေသော အရာများလည်း ရှိသကဲ့သို့၊ ယဇ္ဈကိုယ်တိုင်ကလည်း အခြားရည်ရွယ်ချက်တစ်ရပ်အတွက် ဆောင်ရွက်ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ထို့အတူ ယဇ္ဈနှင့် ဆက်နွယ်သမျှ အရာအားလုံးသည် မည်သည့် ရည်ရွယ်ချက်တစ်ခုခုကိုမဆို ပြည့်စုံစေရာသို့ ဦးတည်နေပြီး၊ အမှန်အားဖြင့် ထိုအရာအားလုံးသည် ယဇ္ဈကို ပြီးမြောက်စေသော ကိရိယာပင် ဖြစ်သည်။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches that ritual elements are instruments serving a purpose, and even yajña itself can be a means toward a higher goal; one should understand the intended end and align actions accordingly.
In the Shanti Parva’s instruction on dharma, Bhishma is explaining to Yudhishthira how to interpret sacrificial practice: as a structured system of means (sādhanas) oriented toward definite aims, not as purposeless formalism.