Shloka 13
आपद्-राजनीतिः (Āpad-rājanīti) — Policy Options in Multi-Front Crisis
कृश उवाच दुर्लभो5प्यथवा नास्ति यो<र्थी धृतिमवाप्नुयात् स दुर्लभतरस्तात योडर्थिनं नावमन्यते
kṛśa uvāca durllabho 'py athavā nāsti yo 'rthī dhṛtim avāpnuyāt | sa durllabhataras tāta yo 'rthinaṃ nāvamanyate ||
ကೃśa က ပြောသည်— «ရှားပါးလှ၏—သို့မဟုတ် မတွေ့ရနိုင်လောက်အောင်—လိုအပ်နေသူတစ်ဦးက စိတ်ဓာတ်တည်ကြည်မှုကို ရရှိ၍ ချို့တဲ့နေသော်လည်း အခြားသူများထံ မတောင်းမခံနိုင်သူ။ သို့သော် အချစ်ရသူရေ၊ ထိုထက်ပင် ပိုရှားပါးသည်မှာ တောင်းခံသူကို မထီမဲ့မြင်မပြုဘဲ လေးစားစွာ ဆက်ဆံ၍ သူ၏တောင်းဆိုချက်ကို ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်သော လူပင် ဖြစ်သည်»။
कृश उवाच
Educational Q&A
Two virtues are contrasted: (1) the rare strength of a needy person who maintains dhṛti and refrains from begging despite want, and (2) an even rarer virtue—refusing to scorn a petitioner and instead responding with respectful generosity. The verse elevates compassion and non-contempt toward the vulnerable as exceptionally difficult and therefore highly valued dharma.
In a didactic exchange within Śānti Parva, the speaker Kṛśa addresses a listener (“tāta”) and offers a moral observation about human conduct: true nobility is shown not only in self-restraint under need, but more profoundly in how one treats those who come asking—without humiliation and with readiness to help.