Shloka 53
त्रिवर्गमूलनिश्चयः — Determining the Roots of Dharma, Artha, and Kāma
Mahābhārata, Śānti-parva 123
देवदेव: शिव: सर्वो जागर्ति सतत प्रभु: ।।
devadevaḥ śivaḥ sarvo jāgarti satataṃ prabhuḥ | kapardī śaṅkaro rudraḥ śivaḥ sthāṇur umāpatiḥ ||
ဝသုဟောမက ပြောသည်— နတ်တို့၏နတ်၊ အလုံးစုံကို လွှမ်းမိုးသော အရှင် သီဝ (Śiva) သည် အမြဲနိုးကြား၍ စောင့်ကြည့်နေ၏။ သူသည် ကပရ္ဒီ (ဆံပင်ချည်ထုံးထားသူ)၊ သင်္ကရ (ကောင်းကျိုးပေးသူ)၊ ရုဒြ (ကြောက်မက်ဖွယ်)၊ သီဝ (မင်္ဂလာရှိသူ)၊ သ္ထာဏု (မလှုပ်မယှက်သူ) နှင့် ဥမာပတိ (ဥမာ၏ အရှင်) ဖြစ်၏။ ဤသီချင်းတော်၌ ဆိုလိုသည်မှာ အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ဘုရားတည်ရှိမှုသည် မပြတ်မနား နိုးကြားကာ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်၍ လောက၏ ကောင်းကျိုးကို ထောက်ပံ့ပြီး ခိုလှုံသူတို့၏ ဒုက္ခကို ဖယ်ရှားပေးသည်ဟူသတည်း။
वसुहरोम उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the supreme Lord (Śiva) is ever-vigilant and all-pervading, embodying both benevolence (Śaṅkara/Śiva) and awe-inspiring power (Rudra). Remembering his many epithets reinforces trust in divine protection and commitment to world-welfare (loka-maṅgala).
Within Śānti Parva’s reflective discourse, Vasuharoma offers a hymn-like enumeration of Śiva’s names and qualities, presenting him as the ever-awake guardian and auspicious refuge, thereby grounding ethical peace and stability in devotion and recognition of the supreme.