Shloka 48
त्रिवर्गमूलनिश्चयः — Determining the Roots of Dharma, Artha, and Kāma
Mahābhārata, Śānti-parva 123
पितामहान्महादेवो जागर्ति भगवान् शिव: । विश्वेदेवा: शिवाच्चापि विश्वेभ्यश्व॒ तथर्षय:
pitāmahān mahādevo jāgarti bhagavān śivaḥ | viśvedevāḥ śivāc cāpi viśvebhyaś ca tatharṣayaḥ |
ဝါစုဟရောမာက ပြောသည်— «ပိတామဟ ဘြဟ္မာမှ မဟာသခင် ဘဂဝန် ရှိဝ (Śiva) သည် နိုးကြားစောင့်ကြည့်နေ၏။ ရှိဝမှ ဝိශ්ဝေဒေဝ (Viśvedevas) ပေါ်ထွန်း၏။ ဝိශ්ဝေဒေဝတို့မှ ရှိ (Ṛṣis) ပေါ်ထွန်း၏။ ဤသန့်ရှင်းသော ဆက်စပ်စဉ်ဆက်အတွင်း အပြစ်ပေးခြင်းနှင့် ကာကွယ်ခြင်း၏ အာဏာကို လက်ခံထမ်းဆောင်ကာ လောကများကို ကာကွယ်ကြ၏။ ဤအရာကို သေချာနားလည်လော့—မကောင်းမှုကို တားဆီးရန်နှင့် သတ္တဝါတို့ကို ကာကွယ်ရန် အာဏာသည် မတရားသဘောမဟုတ်၊ လောကကာကွယ်ရေး (loka-rakṣā) အတွက် ဘုရားသခင်တို့က အပ်နှံထားသော တာဝန်ဖြစ်၏»။
वसुहरोम उवाच
Educational Q&A
The verse frames political-ethical power—especially the authority to punish and protect—as a sacred trust transmitted through a divine lineage. True governance is vigilant, restrained, and aimed at loka-rakṣā (protecting the world), not personal gain.
In Śānti Parva’s instruction on dharma and rule, Vasuharoma explains a hierarchy of beings beginning with Brahmā and Śiva, describing how responsibility for maintaining order and safeguarding beings is passed down through divine and sage lineages.