Shloka 29
त्रिवर्गमूलनिश्चयः — Determining the Roots of Dharma, Artha, and Kāma
Mahābhārata, Śānti-parva 123
अपां राज्येडसुराणां च विदधे वरुणं प्रभुम् मृत्युं प्राणेश्वरमथो तेजसां च हुताशनम्
apāṃ rājyed asurāṇāṃ ca vidadhe varuṇaṃ prabhum | mṛtyuṃ prāṇeśvaram atho tejasāṃ ca hutāśanam ||
ဝသုဟရောမက ဆို၏—အရှင်သည် ဝရုဏကို ရေတို့အပေါ်နှင့် အသူရတို့၏ အာဏာနယ်ပယ်အပေါ် အုပ်စိုးသူအဖြစ် တည်ထောင်တော်မူ၏။ မရဏကို အသက်ရှုသက်တို့၏ အရှင်အဖြစ် ခန့်အပ်တော်မူပြီး၊ မီးနတ် ဟုတာရှနကို တောက်ပမှုနှင့် စွမ်းအင်တို့၏ အုပ်စိုးသူအဖြစ် ပေးအပ်တော်မူ၏။ ဤသည်မှာ အာဏာတို့သည် ကျပန်းမဟုတ်ဘဲ လောကလုပ်ငန်းများ လည်ပတ်စေရန် တာဝန်အဖြစ် ခန့်ထားခြင်းကို ဖော်ပြသည်။
वसुहरोम उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the universe is sustained by an ordered distribution of authority: each cosmic force has a defined jurisdiction (waters, life-breath, radiance). This models dharma as rightful placement of power and responsibility rather than arbitrary dominance.
Vasuharoma describes how a supreme ordainer assigns rulership: Varuṇa is set over waters (and the Asuras’ realm), Death over the life-breaths of beings, and Agni over tejas. It is a catalog of cosmic appointments illustrating structured governance of the world.