Shloka 3
Daṇḍotpatti-kathana (Origin and Function of Daṇḍa) — वसुहोम–मान्धातृ संवाद
सर्वेषां प्राणिनां लोके तिर्यग्योनिनिवासिनाम् | सर्वव्यापी महातेजा दण्ड: श्रेयानिति प्रभो
sarveṣāṃ prāṇināṃ loke tiryagyoninivāsinām | sarvavyāpī mahātejā daṇḍaḥ śreyān iti prabho
ယုဓိဋ္ဌိရက ပြောလေ၏— «အရှင်ဘုရား၊ ဤလောကရှိ သတ္တဝါအားလုံးအနက်—တိရစ္ဆာန်ဘဝ၌ နေထိုင်သူများအပါအဝင်—အရာရာသို့ ပျံ့နှံ့သော မဟာတေဇရှိ ဒဏ္ဍသည် ပိုမိုကောင်းမွန်သော လမ်းစဉ်ဟု ထင်ရပါသည်။ အကြောင်းမူကား ၎င်းသည် မကောင်းမှုကို တားဆီး၍ စည်းကမ်းနှင့် အစီအစဉ်ကို ထိန်းသိမ်းပေးသောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။»
युधिछ्िर उवाच
Educational Q&A
The verse highlights daṇḍa—lawful punishment and the coercive authority of rule—as a universally effective force for restraining harm and maintaining order, implying that ethical governance sometimes requires firm discipline rather than mere persuasion.
In the Śānti Parva’s discussions on rājadharma, Yudhiṣṭhira addresses a revered interlocutor (‘O lord’) and raises a pointed reflection: across all beings, even among animals, the principle of restraint through punishment appears to be the more beneficial means of preventing disorder.