Shloka 56
Daṇḍa-svarūpa-nirūpaṇa
The Nature, Forms, and Function of Daṇḍa
एतान् मयोक्ताश्नर राजधर्मान् नृणां च गुप्ती मतिमादधत्स्व । अवाप्स्यसे पुण्यफलं सुखेन सर्वो हि लोको नृप धर्ममूल:
etān mayoktān nara-rāja dharmān nṛṇāṁ ca guptīṁ matim ādhatsva | avāpsyase puṇya-phalaṁ sukhena sarvo hi loko nṛpa dharma-mūlaḥ ||
ဘီရှ္မက မိန့်ကြားသည်—“လူတို့အပေါ် မင်းဖြစ်သော မင်းကြီး၊ ငါပြောခဲ့သော ရာဇဓမ္မတို့ကို စိတ်၌ ခံယူ၍ လက်တွေ့ကျင့်သုံးပါ၊ ပြည်သူတို့ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခြင်းနှင့် အုပ်ချုပ်ခြင်း၌ စိတ်အားထက်သန်ပါ။ ထိုသို့ပြုလျှင် ကုသိုလ်၏ အကျိုးနှင့် ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို လွယ်ကူစွာ ရရှိမည်။ အကြောင်းမူကား၊ အုပ်စိုးရှင်ရေ—လောကတစ်လောကလုံးသည် ဓမ္မကို အမြစ်တည်ထားသည်။”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler should internalize and practice rājadharma—especially the safeguarding and welfare of the subjects—because social order and prosperity rest on dharma, and such conduct yields merit and well-being.
In the Śānti Parva, Bhishma instructs the king (Yudhishthira) on statecraft and righteous rule; here he urges the king to follow the royal duties he has explained and to focus on protecting the people.