Shloka 40
Daṇḍa-svarūpa-nirūpaṇa
The Nature, Forms, and Function of Daṇḍa
हरेत कीर्ति धर्ममस्योपरुन्ध्या- दर्थे दीर्घ वीर्यमस्योपहन्यात् । रिपुर्देष्टा दुर्बलो वा बली वा तस्माच्छत्रोर्नैंव हीयेदू यतात्मा
bhīṣma uvāca | haret kīrtiṃ dharmam asyoparundhyād arthe dīrghaṃ vīryam asyopahanyāt | ripur dveṣṭā durbalo vā balī vā tasmāc chatror naiva hīyed u yatātmā ||
ဘီရှ္မက ပြောသည်။ မုန်းတီးစိတ်ရှိသော ရန်သူသည် အားနည်းဖြစ်စေ အားကြီးဖြစ်စေ ဘုရင်၏ ဂုဏ်သတင်းကို ခိုးယူနိုင်ပြီး၊ သူ၏ ဓမ္မကို တားဆီးနိုင်ကာ၊ နိုင်ငံကို ထိန်းသိမ်း၍ ဥစ္စာရယူရန် အချိန်ကြာမြင့်စွာ တည်ဆောက်ထားသော စွမ်းအားနှင့် အာဏာကိုပင် ချိုးဖျက်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် စိတ်ကို ထိန်းနိုင်သော ဘုရင်သည် ရန်သူအပေါ် မည်သည့်အခါမျှ ပေါ့လျော့မနေသင့်။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler must remain vigilant toward enemies at all times; even a seemingly weak foe can damage reputation, disrupt righteous governance (dharma), and undermine prosperity and power (artha and vīrya). Self-control should be paired with strategic alertness, not complacency.
In the Shanti Parva’s instruction on kingship, Bhishma advises Yudhishthira on rajadharma. Here he warns that an enemy’s malice can erode a king’s standing and capacity, so the king should not relax his guard.