Shloka 6
Śānti Parva 116: Criteria for Royal Servants and Administrative Competence (भृत्य-गुण-प्रश्नः / राजसेवक-लक्षणम्)
यो हासत्प्रग्रहरति: स्नेहरागबलात्कृत: । इन्द्रियाणामनीशत्वादसज्जनबु भूषक:,जो असदू वस्तुओंके संग्रहमें अनुरक्त है, स्नेह और रागके वशीभूत हो गया है और इन्द्रियोंपर वश न चलनेके कारण सज्जन बननेकी चेष्टा नहीं करता, उस राजाके उत्तम कुलमें उत्पन्न हुए समस्त सेवक भी विपरीत गुणवाले हो जाते हैं। ऐसी दशामें सेवकोंके रखनेका जो फल धनकी वृद्धि आदि है, उससे वह राजा सर्वथा वंचित रह जाता है
Yudhiṣṭhira uvāca: yo hāsatpragraharatiḥ sneharāgabalāt kṛtaḥ | indriyāṇām anīśatvād asajjanabubhūṣakaḥ ||
ယုဓိဋ္ဌိရက ပြောသည်– «မသင့်လျော်သော အရာများကို စုဆောင်းသိုလှောင်ရန် စွဲလမ်းပြီး ချစ်ခင်မှုနှင့် ရာဂ၏ အင်အားကြောင့် လှုပ်ရှားကာ၊ အင်ဒြိယများကို မထိန်းနိုင်သဖြင့် ကောင်းမြတ်သူဖြစ်ရန်တောင် မကြိုးစားသော ဘုရင်တစ်ပါးရှိလျှင်—အထူးကောင်းမွန်သော မျိုးရိုးမှ မွေးဖွားလာသော သူ၏ အမှုထမ်းများပင် ဆန့်ကျင်သော အကျင့်ဂုဏ်များသို့ လဲကျသွားကြသည်။ ထိုသို့ဖြစ်လျှင် အမှုထမ်းထားခြင်း၏ အကျိုး—ဥစ္စာတိုးပွားခြင်းနှင့် နိုင်ငံရေးကို စနစ်တကျ စီမံခန့်ခွဲခြင်းတို့—ကို ထိုဘုရင်သည် လုံးဝ မရနိုင်တော့»။
युधिषछ्िर उवाच
Educational Q&A
A ruler’s lack of self-control and attachment to unworthy acquisitions corrupts the moral quality of his household and administration; therefore, mastery of the senses and aspiration toward goodness are essential for effective and prosperous governance.
In the Śānti Parva’s instruction on rājadharma, Yudhiṣṭhira articulates a principle of political ethics: when a king is driven by craving and cannot restrain his senses, even well-born servants become perverted in conduct, and the king loses the practical benefits of maintaining a competent, loyal retinue.