Shloka 29
उपायधर्म-सेनायोगः
Upāya-dharma and Senāyoga: Expedient Ethics & Army Deployment
पारम्पर्यागते द्वारे ये केचिदनुवर्तिन: । परिचर्यावतो द्वारे ये च केचन वर्गिण:
pāramparyāgate dvāre ye kecid anuvartinaḥ | paricaryāvato dvāre ye ca kecana vargiṇaḥ ||
ဘိဿမက မိန့်ကြားသည်– မျိုးရိုးစဉ်ဆက်အလိုက် ရာဇတံခါး၌ တာဝန်ကျသည့်အတိုင်း လိုက်နာ၍ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေး စသည့် ဝန်ထမ်းမှုကို ဆောင်ရွက်နေသူများ၊ ထို့ပြင် ဝန်ကြီးတို့ကဲ့သို့ ရာဇဝန်ထမ်းများ၏ တံခါးများတွင် ကင်းစောင့်နေသူများ သို့မဟုတ် တပ်စု/အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့၏ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သူများကို မသတ်သင့်။ ဓမ္မအရ အဓိပ္ပါယ်မှာ အုပ်ချုပ်ရေး၏ တံခါးဝ၌ တာဝန်တည်မြဲစွာဖြင့် ကာကွယ်ရေးနှင့် ဝန်ဆောင်မှုကို ဆောင်ရွက်နေသူတို့ကို တိုက်ခိုက်သတ်ဖြတ်ရမည့် စစ်သူရဲအဖြစ် မယူဆရဟူသည်။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Even in conflict, dharma restricts violence: hereditary gatekeepers, attendants, and organized guards performing protective/service duties at the royal threshold are not legitimate targets for killing.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs on righteous conduct and governance-related ethics; here he specifies categories of personnel connected with palace and ministerial gates—guards and service-followers—who should be spared.