Shloka 14
उपायधर्म-सेनायोगः
Upāya-dharma and Senāyoga: Expedient Ethics & Army Deployment
न हारण्येन शक््येत गन्तुं मृगगणैरिव । तस्मात् सेनासु तानेव योजयन्ति जयार्थिन:
na hāraṇyena śakyeta gantuṁ mṛgagaṇair iva | tasmāt senāsu tān eva yojayanti jayārthinaḥ ||
ဘိဿမက မိန့်တော်မူသည်– လူတို့သည် တောအုပ်ထဲကို တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်အုပ်စုများကဲ့သို့ လွယ်လင့်တကူ သွားလာမရနိုင်။ ထို့ကြောင့် အောင်မြင်မှုကို လိုလားသော မင်းတို့သည် ထိုသူလျှိုများကိုပင် စစ်တပ်အတွင်း ခန့်အပ်ကာ လမ်းညွှန်နှင့် လမ်းရှာသူများအဖြစ် အသုံးချကြသည်။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Effective leadership recognizes human limitations and compensates through trained specialists; victory-oriented rulers integrate intelligence personnel as practical guides, especially in difficult terrain.
In Bhishma’s instruction on kingship and governance, he explains why rulers employ spies within the army: unlike wild animals, humans cannot easily navigate forests, so knowledgeable agents are assigned to guide movements for success in campaigns.