Shloka 12
जनकस्य युद्धोपदेशः — Janaka’s Instruction on Steadfast Battle-Conduct
हर्षयेयुविंषण्णांश्व व्यवस्थाप्य परस्परम् । जितां च भूमिं रक्षेत भग्नान् नात्यनुसारयेत्
harṣayeya viṣaṇṇānś ca vyavasthāpya parasparam | jitāṃ ca bhūmiṃ rakṣeta bhagnān nātyanusarayet ||
ဘီရှ္မက မိန့်တော်မူသည်– မိမိတပ်ဖွဲ့တို့ စိတ်ပျက်၍ အားလျော့လာလျှင် စစ်ခေါင်းဆောင်သည် မူလတန်းစီပုံအတိုင်း ပြန်လည်စီစဉ်ကာ အချင်းချင်း အထောက်အကူပြုနိုင်အောင် နေရာချထားပြီး ပျော်ရွှင်မှုနှင့် တိုက်ခိုက်စိတ်ဓာတ်ကို မြှင့်တင်ပေးရမည်။ အနိုင်ရပြီးသား မြေပြင်ကို ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းရမည်။ သို့သော် ရှုံးနိမ့်၍ ထွက်ပြေးသွားသော ရန်သူကို အလွန်ဝေးဝေး မလိုက်သင့်။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A righteous commander balances courage with restraint: restore morale and formation, consolidate gains by securing conquered ground, and avoid overextension by chasing a defeated enemy too far.
In Bhīṣma’s instruction on rājadharma and conduct in war, he outlines practical battlefield counsel: re-form dispirited troops, encourage them, hold captured positions, and refrain from excessive pursuit of fleeing opponents.