Shloka 23
ईदृशो लोकथधर्मो<यं धात्रा निर्दिष्ट उच्यते । विनाश: सर्वभूतानां कालपर्यायमागत:
īdṛśo lokadharmo 'yaṃ dhātrā nirdiṣṭa ucyate | vināśaḥ sarvabhūtānāṃ kālaparyāyam āgataḥ ||
သဉ္ဇယက ပြောသည်– «မိတ်ဆွေတို့၊ ဤသည်ပင် လူ့လောက၏ ဓမ္မ (စည်းကမ်း) ဖြစ်သည်။ ဖန်ဆင်းရှင်က ညွှန်ကြားထားသည်ဟု ဆိုကြ၏။ ထို့ကြောင့် အချိန်၏ လှည့်ပတ်မှုအရ တစ်နေ့မဟုတ်တစ်နေ့ သတ္တဝါအားလုံးပေါ်သို့ ပျက်စီးခြင်း၏ အချိန်က မလွဲမသွေ ရောက်လာတတ်သည်»။
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse teaches the inevitability of mortality: the world’s order (lokadharma) is such that, as ordained by the Creator, time (kāla) eventually brings destruction to all beings. It frames death not as an anomaly but as a universal rule.
Sañjaya, narrating events to Dhṛtarāṣṭra in the Shalya Parva war setting, pauses to state a reflective principle: amid the devastation of battle, the coming of death is presented as the natural, time-driven course decreed by the cosmic order.