Mahabharata 9.5.176 — Shalya Parva, Adhyaya 5, Shloka 176

शल्यस्य सेनापत्याभ्युपगमः | Śalya’s Acceptance of Command

Devanagari script

तथा विवसनां दीनां स्मरन्त्यद्यापि पाण्डवा: | 'ट्रौपदी एक वस्त्र पहने हुए थी

Transliteration

tathā vivasanāṃ dīnāṃ smaranty adyāpi pāṇḍavāḥ |

Translation

သဉ္ဇယက ပြောသည်– ယနေ့တိုင် ပाण्डဝတို့သည် ဒြౌပဒီကို ရာဇသဘင်အတွင်းသို့ ဆွဲခေါ်လာကာ အဝတ်အစားကင်းမဲ့သကဲ့သို့ အလွန်သနားဖွယ်အခြေအနေသို့ ကျရောက်စေခဲ့သော အရှက်ခွဲအပြစ်ကို မမေ့နိုင်ကြသေးသည်။ ထိုအမှုသည် သူတို့၏ တရားမျှတမှုနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာကို နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ထိခိုက်စေသည့် ဒဏ်ရာတစ်ခုဖြစ်ကာ၊ သူတို့၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ဆက်လက်မီးထိုးပေးသော သီလအကြောင်းရင်းတစ်ရပ် ဖြစ်နေဆဲဖြစ်သည်။

Word by Word

• तथा: thus, in that manner
• Type: Indeclinable
• Root: तथा

• विवसनाम्: clothes-stripped, unclad
• विवसनाम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: विवसना
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• दीनाम्: wretched, miserable
• दीनाम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: दीन
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• स्मरन्ति: remember
• Type: Verb
• Root: स्मृ
• Form: Present (Lat), 3rd, Plural, Parasmaipada

• अद्यापि: even today, still
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य + अपि

• पाण्डवाः: the Pandavas
• पाण्डवाः: Karta
• Type: Noun
• Root: पाण्डव
• Form: Masculine, Nominative, Plural

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Pāṇḍavas
• Draupadī

Educational Q&A

What is the core teaching?

Public humiliation and violation of a woman’s dignity are grave adharma; such injustice does not vanish with time but remains a moral debt that demands accountability, shaping the ethical justification for later action.

What is happening in the narrative?

Sañjaya notes that the Pāṇḍavas still recall Draupadī’s being rendered helpless and dishonored in the assembly—an event remembered as a central wrong that continued to motivate their stance in the conflict.