Shloka 49
Saptasārasvata-tīrtha-prasaṅgaḥ | The Saptasārasvata Pilgrimage Account and the Maṅkaṇaka Narrative
वायुभक्षा जलाहारा: पर्णभक्षाश्न॒ तापसा: । नानानियमयुक्ताश्व तथा स्थण्डिलशायिन:
vāyubhakṣā jalāhārāḥ parṇabhakṣāś ca tāpasāḥ | nānāniyamayuktāś ca tathā sthaṇḍilaśāyinaḥ ||
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်တော်မူသည်– လေကိုသာ အာဟာရပြုသူ တပသီများလည်း ရှိ၏၊ ရေကိုသာ သောက်၍ အသက်မွေးသူများလည်း ရှိ၏၊ အရွက်ကိုသာ စားသုံးသူများလည်း ရှိ၏။ မျိုးစုံသော ဝတ်ကတိနှင့် စည်းကမ်းများကို လိုက်နာကြပြီး၊ အချို့က မြေပြင်ဗလာပေါ်တွင်ပင် အိပ်စက်ကြ၏။ ထို့ကြောင့် စရஸဝတီမြစ်ကမ်းပေါ်၌ ထိုနာမည်ကြီး မုနိတို့သည်—တပသနှင့် ကိုယ်တိုင်ထိန်းချုပ်မှုကြောင့်—မြစ်တို့အနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်သော ထိုမြစ်၏ သန့်ရှင်းမြင့်မြတ်မှုနှင့် အလှတင့်တယ်မှုကို တိုးပွားစေကာ၊ ထိုကမ်းပါးကို ဓမ္မနှင့် ကိုယ်ကိုအနိုင်ယူခြင်း၏ ထင်ရှားသော အာသနတစ်ခုအဖြစ် ထင်ပေါ်စေခဲ့၏။
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights niyama (disciplined observance) and tapas (austerity) as visible expressions of dharma: restraint over bodily needs and steadfast practice are portrayed as sanctifying both the practitioner and the sacred space they inhabit.
Vaiśampāyana describes a riverside scene on the Sarasvatī where many kinds of ascetics reside, each following distinct austerities—living on air, water, leaves, and sleeping on bare ground—thereby adorning the riverbank with an atmosphere of holiness and rigorous spiritual practice.