Shloka 17
सौप्तिकपर्व — धृष्टद्युम्नसारथिवृत्तान्तः
Report of the Night Raid and Yudhiṣṭhira’s Lament
रथद्वदं शरवर्षोर्मिमन्तं रत्नाचितं वाहनवाजियुक्तम् | शक्त्यूष्टिमीनध्वजनागनक्रं शरासनावर्तमहेषुफेनम्
sūta uvāca |
rathahradaṁ śaravarṣormimantaṁ ratnācitaṁ vāhanavājiyuktam |
śaktyṛṣṭimīna-dhvaja-nāga-nakraṁ śarāsanāvarta-maheṣuphenam ||
ဆူတာက ပြောသည်– «ဒ్రోဏသည် သမုဒ္ဒရာကြီးကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ ရထားတို့သည် ရေကန်ကဲ့သို့၊ မြားမိုးသည် လှိုင်းတက်သကဲ့သို့ မြင့်တက်၏။ ရတနာအလှဆင်များသည် ထို ဒ్రోဏ-သမုဒ္ဒရာ၏ ရတနာများ၊ ရထားမြင်းနှင့် ယာဉ်တို့သည် ပင်လယ်မြင်းများကဲ့သို့။ လှံနှင့် ဓားရှည်တို့သည် ငါးများကဲ့သို့၊ အလံတိုင်နှင့် ကြမ်းတမ်းသော လက်နက်များသည် မြွေနှင့် မကာရ (ရေမိစ္ဆာ) ကဲ့သို့။ လေးသည် ရေဝဲ၊ မြားကြီးများသည် ဖျားဖျားမြှုပ်မြှုပ် ဖုံးအုပ်သော ဖျော်ဖြူ။ လေးကြိုးနှင့် ရထားဘီးသံတို့သည် ထိုမဟာသမုဒ္ဒရာ၏ ဟိန်းသံဖြစ်၏။ အမျိုးမျိုးသော လက်နက်ကြီးငယ်တို့ကို လှေများအဖြစ် ပြုလုပ်ကာ ထို “ဒ్రోဏ-သမုဒ္ဒရာ” ကို တစ်ခါက ကူးဖြတ်နိုင်ခဲ့သော မင်းသားတို့ပင် နောက်တစ်ခါ မသတိကြောင့် သတ်ဖြတ်ခံရသည်»။
सूत उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical danger of pramāda (heedlessness): even warriors capable of crossing overwhelming peril in open battle can be destroyed when vigilance and restraint lapse. Martial prowess alone is not sufficient; alertness and right conduct remain decisive.
The narrator (Sūta) uses an extended ocean metaphor to describe Droṇa’s formidable presence in battle—chariots, arrows, bows, and weapons become features of a raging sea. He then contrasts that past triumph with the later killing of princes who, despite surviving such a ‘Drona-ocean,’ were slain when they became careless.