Mahabharata — Mahaprasthanika Parva, Shloka 253
अध्याय १: महाप्रस्थानारम्भः
The Commencement of the Great Departure
Devanagari script
न चैनमशकत वज्षिन्निवर्तस्वेति भाषितुम् । उन छहोंको साथ लेकर सातवें राजा युधिष्ठिर जब हस्तिनापुरसे बाहर निकले तब नगरनिवासी प्रजा और अन्तःपुरकी स्त्रियाँ उन्हें बहुत दूरतक पहुँचाने गयीं; किंतु कोई भी मनुष्य राजा युधिष्ठिससे यह नहीं कह सका कि आप लौट चलिये
Translation
ယုဓိဋ္ဌိရ မင်းကြီးသည် ခုနစ်မြောက်သော မင်းအဖြစ် အခြားခြောက်ဦးကို ခေါ်ဆောင်ကာ ဟာස්တိနာပူရမှ ထွက်ခွာသွားသောအခါ မြို့သူမြို့သားတို့နှင့် အတွင်းနန်းတော်မှ မိန်းမများသည် အဝေးအထိ လိုက်ပို့ကြ၏။ သို့သော် မည်သူမျှ မင်းကြီးယုဓိဋ္ဌိရအား «ပြန်လှည့်ပါ» ဟု မပြောနိုင်ခဲ့ကြ။
Word by Word
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
एनम्him (that person)
एनम्:
Karma
TypeNoun
Rootएतद्
Formmasculine, accusative, singular
अशकत्was able
अशकत्:
TypeVerb
Rootशक्
Formimperfect (laṅ), 3rd, singular
वज्षिन्O Vajṣin (vocative-like address; text form uncertain)
वज्षिन्:
Karta
TypeNoun
Rootवज्षिन्
Formmasculine, nominative, singular
निवर्तस्वreturn!
निवर्तस्व:
TypeVerb
Rootनि-वृत्
Formimperative (loṭ), 2nd, singular
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
भाषितुम्to say/speak
भाषितुम्:
TypeVerb
Rootभाष्
Forminfinitive (tumun)
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes