Shloka 34
पुरन्दरार्थ तपसा प्रयत्नतः स्वयं कृतं यद् विभुना स्वयम्भुवा । महार्हरूपं द्विषतां भयंकरं बिभर्तुरत्यर्थसुखं सुगन्धिनम्,नागो महाई " पार्थोत्तमाजत् प्रहरत् तरस्वी । ब्रह्माजीने तपस्या और प्रयत्न करके देवराज इन्द्रके लिये स्वयं ही जिसका निर्माण किया था, जिसका स्वरूप बहुमूल्य, शत्रुओंके लिये भयंकर, धारण करनेवालेके लिये अत्यन्त सुखदायक तथा परम सुगन्धित था, दैत्योंके वधकी इच्छावाले किरीटधारी अर्जुनको स्वयं देवराज इन्द्रने प्रसन्नचित्त होकर जो किरीट प्रदान किया था, भगवान् शिव, वरुण, इन्द्र और कुबेर--ये देवेश्वर भी अपने पिनाक, पाश, वज़ और बाणरूप उत्तम अस्त्रोंद्वारा जिसे नष्ट नहीं कर सकते थे, उसी दिव्य मुकुटको कर्णने अपने सर्पमुख बाणद्वारा बलपूर्वक हर लिया। मनमें दुर्भाव रखनेवाले उस मिथ्याप्रतिज्ञ तथा वेगशाली नागने अर्जुनके मस्तकसे उसी अत्यन्त अद्भुत, बहुमूल्य और सुवर्णचित्रित मुकुटका अपहरण कर लिया था
purandarārthaṁ tapasā prayatnataḥ svayaṁ kṛtaṁ yad vibhunā svayambhuvā | mahārharūpaṁ dviṣatāṁ bhayaṅkaraṁ bibhartur atyarthasukhaṁ sugandhinam | nāgo mahā… pārthottamājat praharat tarasvī |
သဉ္ဇယက ပြောသည်– ကိုယ်တိုင်ပေါ်ထွန်းသော ဖန်ဆင်းရှင် ဘြဟ္မာ (စွဝယမ္ဘူ) သည် ပူရန္ဒရ (အိန္ဒြာ) အတွက် တပသ္ယာနှင့် ကြိုးပမ်းမှုဖြင့် ကိုယ်တိုင်ဖန်တီးခဲ့သော ထိုဒေဝမကူဋသည် အလွန်တန်ဖိုးကြီး၍ ရန်သူတို့အတွက် ကြောက်မက်ဖွယ်၊ ဝတ်ဆင်သူအတွက် အလွန်သက်သာ၍ မွှေးကြိုင်လှသည်။ ဒိုင်တျများကို သတ်ဖြတ်လိုသော မကူဋဆောင် အာర్జုန—ပါර්ထတို့အနက် အကောင်းဆုံး—ထံသို့ အိန္ဒြာကလည်း ဝမ်းမြောက်စိတ်ဖြင့် ပေးအပ်ခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ထိုကောင်းကင်မကူဋကိုပင် ရှိဝ၊ ဝရုဏ၊ အိန္ဒြာ၊ ကုဗေရတို့ကဲ့သို့ ဒေဝအရှင်များသည် မိမိတို့၏ အကောင်းဆုံးလက်နက်များ—ပိနာက၊ ကြိုးကွင်း၊ ဝဇ္ဇရ၊ မြားများ—ဖြင့်ပင် မဖျက်ဆီးနိုင်ခဲ့ကြ။ ထိုမကူဋကို ကာဏ္ဏသည် မြွေမျက်နှာမြားဖြင့် အာర్జုန၏ ခေါင်းပေါ်မှ အင်အားသုံး၍ ဆွဲယူသွားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် မကောင်းစိတ်ကို ထား၍ မမှန်သော ကတိအောက်တွင် လှုပ်ရှားသော လျင်မြန်သည့် နာဂသည် အံ့ဖွယ်၊ တန်ဖိုးကြီး၊ ရွှေဖြင့် အလှဆင်ထားသော ထိုမကူဋကို လုယူသွားခဲ့သည်။
संजय उवाच
Educational Q&A
Even divinely granted protections and honors can be lost when malice and deception enter the field of action; the episode highlights the ethical tension in war—valor is tested not only by strength but by the integrity of means, and hostility (durbhāva) seeks symbolic as well as physical victory.
Sañjaya describes how a celestial crown, created by Brahmā for Indra and later bestowed on Arjuna, is forcibly taken from Arjuna’s head when Karṇa employs a serpent-faced arrow (associated with a Nāga), despite the crown’s famed divine inviolability.