Shloka 21
कर्णार्जुनयुद्ध-प्रवृत्तिः
Renewal of the Karṇa–Arjuna Engagement at Day’s End
उन हाथियोंपर पताकाएँ फहरा रही थीं। उनके मुख बहुत सुन्दर थे। उनको कसनेके लिये बनी हुई रस्सी और कवच सुवर्णमय थे। वे प्रज्वलित पर्वतोंके समान जान पड़ते थे। उन हाथियोंके द्वारा नकुलको कुचलवा देनेकी इच्छा रखकर मेकल, उत्कल, कलिंग, निषध तथा ताग्रलिप्तदेशीय योद्धा बड़ी उतावलीके साथ बाणों और तोमरोंकी वर्षा कर रहे थे। वे सब-के-सब उन्हें मार डालनेको उतारू थे
eteṣu gajeṣu patākāḥ samantāt phalantyāsan | teṣāṃ mukhāni suśobhānīva dṛśyante sma | teṣāṃ bandhanārthaṃ rajjavo varma ca suvarṇamayāni āsan | te dīptaparvatā iva babhūvuḥ | nakulaṃ gajaiḥ saṃmardayituṃ kāmayamānāḥ mekalotkalakaliṅganiṣadhatāmraliptadeśīyā yodhāḥ sahasā bāṇatomaravarṣaṃ prāvartayan | te sarve taṃ nihantuṃ samudyatāḥ āsan ||
သဉ္ဇယက ပြောသည်– «အလံတော်များသည် ဆင်များ၏ အပေါ်တွင် လှိုင်းထသလို လွင့်လျက်ရှိပြီး၊ မျက်နှာရုပ်ရည်ကလည်း ထင်ရှားစွာ လှပနေသည်။ ချည်နှောင်ရန် ကြိုးများနှင့် သံချပ်ကာကွယ်ရေးတို့သည် ရွှေဖြစ်သဖြင့် ထိုဆင်များသည် မီးလောင်တောင်တန်းများကဲ့သို့ ထင်ရသည်။ နကူလကို ဆင်အောက်တွင် ချေမှုန်းစေလိုသော မေကလ၊ ဥတ္ကလ၊ ကလိင်္ဂ၊ နိષဓ နှင့် တာမ်ရလိပ္တာမှ စစ်သူရဲများသည် အလျင်အမြန် မြားနှင့် လှံတံများကို မိုးကဲ့သို့ ရွာချကြသည်။ အားလုံးက သူ့ကို သတ်ရန်သာ တင်းမာစွာ ရည်ရွယ်ထားကြသည်»။
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights how war magnifies outward splendor—golden armor, banners, and spectacle—while its intent remains lethal. It implicitly contrasts martial display with the ethical gravity of seeking a warrior’s death, reminding readers that dharma in battle is tested not by pageantry but by restraint, purpose, and adherence to righteous conduct.
Sañjaya describes a coordinated assault on Nakula: war-elephants, richly equipped and visually terrifying, are used as instruments to trample him, while allied regional warriors (Mekala, Utkala, Kaliṅga, Niṣadha, Tāmraliptā) intensify the attack by showering arrows and javelins, all intent on killing him.