Shloka 42
भीष्मपर्व — अध्याय ९६: सौभद्रस्य आक्रमणम्, अलम्बुसस्य प्रतिविधानम्
Abhimanyu’s assault; Alambusa’s counter-engagement
कितने ही कुलीन रथी अपने शरीरोंको निछावर करके भारी-से-भारी शक्ति लगाकर विपक्षी रथियोंके साथ निर्भयकी भाँति महान् पराक्रम प्रकट कर रहे थे ।।
svayaṃvara ivāmarde prajahur itaretaram | prārthayānā yaśo rājan svargaṃ vā yuddhe śālinaḥ ||
သဉ္ဇယက ပြောသည်– အရှင်မင်းကြီး၊ စစ်ပွဲ၌ တင့်တယ်ထင်ရှားသော သူရဲကောင်းတို့သည် ကောင်းကင်ဘုံ သို့မဟုတ် ဂုဏ်သတင်းကို လိုလားကာ၊ ဆွယံဝရ (svayaṃvara) တစ်ခုကဲ့သို့ အချင်းချင်း ထိုးနှက်သတ်ဖြတ်ကြ၏။ မကြောက်မရွံ့သော ဆုံးဖြတ်ချက်နှင့် အစွမ်းကုန် ကြိုးပမ်းကာ မျိုးရိုးမြင့် ရထားစစ်သည်များအနက် အများအပြားသည် ကိုယ်ခန္ဓာကိုပင် ပူဇော်သကဲ့သို့ စွန့်လွှတ်၍ ရန်သူရထားစစ်သည်တို့နှင့် ရင်ဆိုင်ရာတွင် အလွန်ကြီးမားသော သတ္တိဗလကို ပြသကြ၏။
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a kṣatriya ideal: warriors enter battle seeking either lasting renown (yaśas) or heavenly reward (svarga), accepting bodily sacrifice as the price of duty and valor. It frames combat as a public arena of merit and reputation, where fearlessness and exertion are ethically valorized within the war-code.
Sañjaya reports to King Dhṛtarāṣṭra that the battlefield has become a fierce mutual contest: distinguished fighters strike one another down relentlessly. The comparison to a svayaṃvara underscores the competitive intensity—each warrior ‘competes’ for the prize of glory or heaven through conspicuous bravery.