Shloka 10
भीष्मरक्षण-उद्योगः, शिखण्डि-विवर्जनं, सर्वतोभद्र-व्यूहः
Protection of Bhīṣma, Exemption of Śikhaṇḍin, and the Sarvatobhadra Array
उद्यतां तां महाशक्ति तम्मिंक्षिक्षेप वारणे
udyatāṃ tāṃ mahāśaktiṃ tam miṃkṣikṣepa vāraṇe | rājann ghaṭotkacabhujābhyāṃ chūtāyāḥ śaktyāḥ prahāreṇa hastinaḥ kumbhasthalaṃ phuṭaṃ tataś ca rudhirasrotaḥ prasasāra | sa ca tatkṣaṇād bhūmau papāta mṛtaś ca ||
သဉ္ဇယက ပြောသည်– ထိုမဟာသက္တိလက်နက်ကို မြှောက်တင်ပြီး ဆင်ပေါ်သို့ ပစ်လွှတ်လိုက်သည်။ အရှင်မင်းကြီး၊ ဃဋောတ္ကချ၏ လက်မောင်းမှ လွှတ်ထုတ်သော သက္တိ၏ ထိုးခတ်မှုကြောင့် ဆင်၏ နဖူးဘက် (ကುಂಬ္ဘသ္ထလ) ကွဲပြဲ၍ သွေးစီးကြောင်း ထွက်လာသည်။ ထိုဆင်သည် ချက်ချင်း မြေပေါ်သို့ လဲကျကာ သေဆုံးသွား하였다။
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the brutal immediacy of war: worldly might—symbolized by a war-elephant—can be undone in an instant by a superior weapon and resolve. It also reflects the epic’s ethical tension: even when fighting is framed as kṣatriya-duty, the narrative does not romanticize violence; it shows its stark, irreversible consequences.
Sanjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that a mighty śakti-weapon, released from Ghaṭotkaca’s arms, strikes an elephant. The elephant’s temples (kumbhasthala) burst, blood flows, and it collapses and dies immediately.