Shloka 25
Bhagadattā’s Deployment Against Ghaṭotkaca; Elephant-Corps Escalation
स शर: पण्डितं हत्वा विवेश धरणीतलम् | यथा नरं निहत्याशु भुजग: कालचोदित:,जैसे कालप्रेरित सर्प किसी मनुष्यको शीघ्र ही डँँसकर लापता हो जाता है, उसी प्रकार वह बाण पण्डितककी हत्या करके धरतीमें समा गया
sa śaraḥ paṇḍitaṃ hatvā viveśa dharaṇītalam | yathā naraṃ nihatya āśu bhujagaḥ kālacoditaḥ ||
သဉ္ဇယက ပြောသည်– ပဏ္ဍိတကို သတ်ပြီးနောက် ထိုမြားသည် မြေပြင်ထဲသို့ စိမ့်ဝင်သွား၏။ ကာလ(ကံကြမ္မာ)၏ တွန်းအားကြောင့် မြွေတစ်ကောင်က လူတစ်ယောက်ကို လျင်မြန်စွာ ကိုက်ပြီးနောက် ပျောက်ကွယ်သွားသကဲ့သို့၊ ထိုမြားလည်း ပဏ္ဍိတကို သတ်ပြီးနောက် မြေထဲသို့ ပျောက်ကွယ်သွားသည်—စစ်တွင် သေခြင်းကို အုပ်စိုးသော မလွဲမသွေ အမဲလိုက်သည့် အကြမ်းတမ်းမှုကို သတိပေးသည်။
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the Mahābhārata’s recurring vision of kāla (Time/fate) as an overpowering force in war: death can arrive swiftly and vanish without trace, like a serpent’s strike. It invites reflection on the fragility of life and the inexorable momentum of battle once unleashed.
Sañjaya narrates that an arrow kills a warrior named Paṇḍita and then embeds itself into the earth. The event is illustrated through a simile: a serpent, driven by fate, quickly kills a man and disappears—emphasizing suddenness and inevitability.