Shloka 33
भीष्मवधाय प्रयाणम् — The Advance toward Bhīṣma and Counter-Engagements
छिन्नहस्ता विकवचा विदेहाश्न नरोत्तमा: । दृश्यन्ते पतितास्तत्र शशशो5थ सहस्रश:
chinnahastā vikavacā videhāś ca narottamāḥ | dṛśyante patitās tatra śaśaśo ’tha sahasraśaḥ ||
သဉ္ဇယက ပြောသည်—ထိုစစ်မြေပြင်၌ မရေတွက်နိုင်သော လူတို့အနက် မြတ်သော သူရဲကောင်းများသည် ရာနှင့်ထောင်ချီ လဲကျနေသည်ကို မြင်ရ၏။ အချို့၏ လက်များ ဖြတ်တောက်ခံရပြီး၊ အချို့သည် သံချပ်ကာမဲ့သွားကာ၊ အများအပြား၏ ကိုယ်ခန္ဓာများသည် ခွဲခြမ်းပျက်စီးနေ၏။ ထိုမြင်ကွင်းသည် စစ်၏ သီလအလေးချိန်ကို ထင်ဟပ်စေသည်—“လူတို့အနက် အကောင်းဆုံး” ဟုခေါ်သူများပင် ပျက်စီးသွားသော ရုပ်ခန္ဓာများအဖြစ် ကျန်ရစ်ကြပြီး၊ အောင်ပွဲသည် မလွဲမသွေ ကြီးမားသော လူသားဒုက္ခနှင့် တွဲလျက်ရှိကြောင်းကို သတိပေးသည်။
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the stark human cost of war: even the most eminent warriors become mutilated and lifeless. It implicitly cautions that dharma in conflict is burdened with suffering and that triumph cannot erase the ethical weight of widespread destruction.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra what he ‘sees’ on the battlefield: masses of warriors lying fallen, many dismembered, unarmored, and grievously wounded—an image of the battle’s intensity and devastation.