Shloka 25
Adhyāya 78 — Bhīṣma’s Advance, Duryodhana’s Rally, and Concurrent Duels (भीष्मस्याभ्युद्यमः, दुर्योधनस्योत्साहवचनम्, विविधयुद्धवर्णनम्)
सादिनश्न हयान् राजन् रथिनश्न महारणे । हस्त्यारोहान् हयारोहा रथिन: सादिनस्तथा
sādināś ca hayān rājan rathināś ca mahāraṇe | hastyārohān hayārohā rathinaḥ sādinās tathā ||
သဉ္ဇယက ပြောသည်—အို မဟာရာဇာ! ထိုမဟာစစ်ပွဲတွင် မြင်းတပ်သည် အခြားမြင်းတပ်များအပေါ်သာမက ရထားစစ်သည်များအပေါ်ပါ တက်ရောက်တိုက်ခိုက်ကြသည်။ ထိုနည်းတူ မြင်းစီးသူရဲများသည် ဆင်စီးသူရဲများနှင့် ရထားစစ်သည်များအပေါ်လည်း ပြင်းထန်စွာ ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်ကြပြီး၊ ရထားစစ်သည်များနှင့် ခြေလျင်တပ်တို့လည်း အလှည့်ကျ တိုက်ခိုက်မှုကို တိုးမြှင့်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် စစ်ပွဲသည် အနီးကပ် ရောယှက်သွားသော တိုက်ပွဲကြီးဖြစ်လာကာ တပ်ခွဲတိုင်းက မနားမနေ ထိုးနှက်ကြသည်။
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse is primarily descriptive rather than doctrinal: it highlights how war collapses neat divisions of arms into a confused melee, implying the moral gravity and uncontrollable momentum of violence once battle is joined.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that the different divisions—infantry, cavalry, charioteers, and elephant-riders—are charging and counter-charging each other in the great fight, with horsemen attacking horsemen, elephant-riders, and chariot-warriors, and the other arms responding in kind.