Shloka 119
गौरुडव्यूह-रचना तथा अर्धचन्द्र-प्रत्यव्यूह
Garuḍa Array and the Ardhacandra Counter-Formation
प्रावेपन्त महेष्वासा: शिखण्डिप्रमुखा रथा: । संग्रामभूमिमें शोभा पानेवाले भीष्मजीके द्वारा महाधनुर्धर श्वेतके मारे जानेपर शिखण्डी आदि महाधनुर्धर रथी भयके मारे काँपने लगे || ११८ ह || ततो धनंजयो राजन वार्ष्णेयश्चापि सर्वश:
sañjaya uvāca | prāvepanta maheṣvāsāḥ śikhaṇḍipramukhā rathāḥ | tato dhanañjayo rājan vārṣṇeyaś cāpi sarvaśaḥ |
သဉ္ဇယက ပြောသည်—ဘီရှ္မက အင်အားကြီး မြားပစ်သူ ရှွေတ (Śveta) ကို သတ်လိုက်သောအခါ၊ ရထားစစ်သူရဲကောင်း မဟာမြားပစ်သူများ—ရှိခဏ္ဍိကို ဦးဆောင်သူများ—ကြောက်ရွံ့၍ တုန်လှုပ်ကြ၏။ ထို့နောက် မင်းကြီးရေ၊ ဓနဉ္ဇယ (အာర్జုန) နှင့် ဝါရ္ဏ္ဏေယ (ကృష్ణ) တို့သည် မိမိတို့တပ်ကို စစ်မြေပြင်မှ တဖြည်းဖြည်း ဆုတ်ခွာစေကြ၏။ ထိုအချိန်၌ သင်တို့၏တပ်နှင့် ပाण्डဝတပ်တို့လည်း စစ်ကို ဆက်မလုပ်လိုသည့် စိတ်ပျက်ခြင်းဝင်လာကြ၏။ ဤပိုဒ်သည် ထင်ရှားသောသူရဲကောင်းတစ်ဦး ကျဆုံးခြင်းက စစ်တပ်တစ်ခုလုံး၏ စိတ်ဓာတ်နှင့် စစ်ရေး၊ သီလပိုင်းဆိုင်ရာ အနေအထားကို မည်သို့ လှုပ်ခတ်ပြောင်းလဲစေနိုင်သည်ကို ဖော်ပြသည်။
संजय उवाच
Educational Q&A
The episode underscores that dharma in war is not only personal valor but also steadiness of mind and leadership responsibility: the fall of a key warrior can destabilize collective resolve, and commanders must respond with measured strategy rather than panic.
After Bhīṣma kills the powerful warrior Śveta, Śikhaṇḍin and other great chariot-archers tremble. Arjuna and Kṛṣṇa then pull their forces back gradually, and both the Kaurava and Pāṇḍava armies momentarily lose eagerness for battle.