Shloka 56
Bhīmasena’s Kalinga Engagement and the Approach of Bhīṣma (भीमसेन-कालिङ्ग-संग्रामः)
न शेकुश्वलितुं केचित् संनिपत्य रथा रथै: । रथोंके ईषादण्ड और कूबर भी सामने आये हुए रथोंके ईषादण्ड और कूबरोंसे भिड़कर टूक-टूक हो गये। एक दूसरेको मार डालनेकी इच्छा रखनेवाले कितने ही रथ दूसरे रथोंसे आमने-सामने भिड़कर एक पग भी इधर-उधर चल न सके
na śekuś valituṃ kecit sannipatya rathā rathaiḥ |
သဉ္ဇယက ပြောသည်—အချို့သည် ရထားကို လှည့်မရနိုင်ကြတော့ဘဲ၊ နီးကပ်လာသည့်အခါ ရထားနှင့် ရထား တိုက်ရိုက် ထိပ်တိုက် ဆုံတွေ့ကြ၏။ ရထားတိုင်များနှင့် ယုတ်တံများသည် ရန်သူရထား၏ တိုင်နှင့် ယုတ်တံတို့နှင့် တိုက်မိကာ အစိတ်စိတ်အမွှာမွှာ ကွဲကြေသွား၏။ တစ်ယောက်ကိုတစ်ယောက် သတ်လိုသည့် ဆန္ဒကြောင့် မောင်းနှင်လာသော ရထားများစွာသည် မျက်နှာချင်းဆိုင် တိုက်မိပြီး ဘယ်ဘက်ညာဘက်သို့ တစ်လှမ်းတောင် မရွှေ့နိုင်ကြတော့လေ၏။
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how uncontrolled aggression and the single-minded urge to kill can trap warriors in chaos, where even basic maneuvering fails; it implicitly contrasts disciplined martial conduct with blind fury that destroys both means (chariots) and agency (movement).
Sañjaya describes a dense clash of chariots in the Kurukṣetra war: chariots press together so tightly that some cannot turn, and the poles and yokes smash as cars collide head-on, leaving many vehicles jammed and immobile.