Shloka 2
Chapter 43: Tumult of Battle-Sounds and the Proliferation of Dvandva
Paired Engagements
अधश्चोर्थ्व प्रसृतास्तस्य शाखा गुणप्रवृद्धा विषयप्रवाला: । अधश्च मूलान्यनुसंततानि कमनिबन्धीनि मनुष्यलोके*
adhaś cordhva-prasṛtās tasya śākhā guṇa-pravṛddhā viṣaya-pravālāḥ | adhaś ca mūlāny anusantatāni karma-nibandhīni manuṣya-loke ||
၎င်း၏ အကိုင်းအခက်များသည် အောက်သို့လည်း အထက်သို့လည်း ပြန့်ကျဲနေပြီး ဂုဏ်သုံးပါးကြောင့် ကြီးထွားကာ အာရုံခံအရာဝတ္ထုများကို မျိုးကွဲပင်ပေါက်များကဲ့သို့ ထုတ်ပေါ်ထားသည်။ ၎င်း၏ အမြစ်များလည်း အောက်သို့ ဆက်လက်ကျယ်ပြန့်ကာ လူ့လောက၌ ကမ္မအားဖြင့် သတ္တဝါတို့ကို ချည်နှောင်နေသည်။
अजुन उवाच
Educational Q&A
Saṃsāra is portrayed as a vast tree whose growth is fueled by the three guṇas and whose shoots are sense-objects; its roots are karmic tendencies that bind beings, especially in the human realm where choice and action intensify bondage. The ethical implication is to recognize how desire and guṇa-driven action sustain entanglement, preparing the seeker for detachment and liberation.
Arjuna, in dialogue with Kṛṣṇa, continues the description of the cosmic ‘aśvattha’ (world-tree). He explains how its branches extend in all directions and how its roots—identified with karma-producing bonds—spread and bind beings in the human world, setting up the need to cut this tree through spiritual knowledge and renunciation.