Shloka 5
Guṇa-traya-vibhāga-yoga (त्रिगुणविभागयोग) — The Analysis of the Three Guṇas
५) “मैंने विविध प्रकारके लोकोंको उत्पन्न करनेकी इच्छासे जो सबसे पहले तप किया
mayā vividha-prakārān lokān utpādayituṁ kāmayamānena yaḥ prathamaṁ tapaḥ kṛtaḥ, tasya mama akhaṇḍita-tapasaiva bhagavān svayaṁ sanaka-sanandana-sanātana-sanatkumāra-iti caturṣu “san”-nāmaka-rūpeṣu prādurabhavat; pūrva-kalpe pralaya-kāle asmin saṁsāre naṣṭaḥ ya ātmātattva-jñāna-pracāraḥ, taṁ tair yathāvat upadiṣṭaṁ, yena te munayaḥ sva-hṛdaye ātmātattvasya sākṣātkāraṁ prāpuḥ.
သူက ပြောသည်– “ကမ္ဘာလောကအမျိုးမျိုးကို ဖန်ဆင်းလိုသော ဆန္ဒဖြင့် ငါ ပထမဦးစွာ တပဿာကို စတင်ကျင့်သည့်အခါ၊ ထိုမပြတ်မလျော့သော တပဿာ၏ အာနုဘော်ကြောင့်ပင် သခင်ဘုရားသည် ‘သန်’ ဟူသော နာမတော်ပါသော ပုံသဏ္ဌာန်လေးပါး—သနက၊ သနန္ဒန၊ သနာတန၊ သနတ်ကုမာရ—အဖြစ် ထင်ရှားပေါ်ထွန်းလာတော်မူ၏။ ယခင်ကမ္ဘာစက်ဝန်းတစ်ခု၌ ပျက်လဲချိန် (ပရလယ) တွင် ဤလောက၌ အတ္တတत्त्व၏ ဗဟုသုတသင်ကြားမှု ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့ရာ၊ ထိုမုနိတို့က ထိုသင်ကြားမှုကို မှန်ကန်စွာ ပြန်လည်ဟောကြားပေးသဖြင့်၊ ရှင်မြင်သူတို့သည် မိမိတို့၏ နှလုံးအတွင်း၌ အတ္တတရားကို တိုက်ရိုက်သိမြင်နိုင်ခဲ့ကြ၏။”
अजुन उवाच
Educational Q&A
Spiritual knowledge can be lost across cosmic dissolutions, but it is restored through realized teachers; unwavering discipline (akhaṇḍita tapas) becomes the condition for divine manifestation and for the re-establishment of ātmātattva-jñāna, culminating in direct inner realization (sākṣātkāra).
A cosmogonic account is given: the speaker describes performing primal austerity to generate worlds, after which the Lord appears as the four ‘San’ sages (the Kumāras). They revive the lost teaching of Self-knowledge from a prior kalpa’s pralaya, enabling sages to realize the Self in their hearts.